شهر قرآنی شهر قرآنی سعی در چشاندن لذت یك شهر قرآنی واقعی را به شما كاربر گرامی دارد. http://www.bartarresins.ir 2018-10-17T23:23:36+01:00 text/html 2018-10-11T09:31:26+01:00 www.bartarresins.ir امانت و خیانت در روایات اسلامى http://www.bartarresins.ir/post/61 <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">در احادیثى كه از پیامبر(صلى الله علیه وآله) و امامان معصوم(علیهم السلام) به ما رسیده است اهمیت فوق&nbsp;العاده&nbsp;اى به این مسأله داده شده گاه از امانت به عنوان یكى از اصول اساسى مشترك در میان همه ادیان آسمانى یاد شده، و گاه به عنوان نشانه اصلى ایمان و گاه به عنوان سبب جلب و جذب رزق و روزى و اعتماد مردم، سلامت دین و دنیا و غنا و بى&nbsp;نیازى یاد شده است كه گلچینى از این روایات را در ذیل از نظر مى&nbsp;گذرانیم:</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">1ـ در حدیثى از رسول خدا(صلى الله علیه وآله) خطاب به على(علیه السلام) مى&nbsp;خوانیم كه فرمود:</span> «یا اَبَالْحَسَنِ اَدِّ الاَمانَةَ اِلَى الْبَرِّ وَ الْفاجِرِ فِى ما قَلَّ وَجَلَّ حَتّى فِى الخَیْطِ وَ الَْمخِیطِ; اى ابوالحسن! امانت را چه مربوط به شخص نیكوكار باشد یا بدكار، چه كم باشد چه زیاد به صاحبش برسان، حتى در نخ و سوزن»<span lang="FA">.(1)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">على(علیه السلام) مى&nbsp;گوید این سخن را <a href="http://bartarresins.ir/" target="" title="">پیامبر اكرم</a>(صلى الله علیه وآله) ساعتى پیش از وفاتش به من فرمود و سه بار آن را تكرار كرد.</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">2ـ در حدیث دیگرى از پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) مى&nbsp;خوانیم كه فرمود:</span> «لا اِیْمانَ لِمَنْ لا اَمانَةَ لَهُ; كسى كه<a style="TEXT-DECORATION: none" href="http://qorancity.mihanblog.com/"> امانت</a> را رعایت نمى&nbsp;كند ایمان ندارد»<span lang="FA">.(2)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">3ـ در حدیث دیگرى از امام صادق(علیه السلام) آمده است: </span>«اِنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمْ یَبْعَثْ نَبِیّاً اِلاّ بِصِدْقِ الْحِدِیثِ وَ اَداءِ الاَْمانَةِ اِلَى الْبَرِّ وَ الْفاجِرِ; خداوند هیچ پیامبرى را مبعوث نكرد، مگر این كه راست گویى و اداء امانت نسبت به نیكوكار و بدكار جزء تعلیمات او بود»<span lang="FA">.(3)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">این تعبیر نشان مى&nbsp;دهد كه در تمام ادیان آسمانى راستى و امانت جزء مهمترین تعلیمات بوده و از اصول ثابت ادیان الهى شمرده مى&nbsp;شود.</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">4ـ از همان امام بزرگوار نقل شده كه براى آزمایش ایمان مردم فرمود:</span> «لا تَنْظُرُوا اِلَى طُوْلِ رُكُوعِ الرَّجُلِ وَ سُجُودِهِ، فَاِنَّ ذلِكَ شَئْىٌ اِعْتادَهُ فَلَو تَرَكَهُ اِسْتَوْحَشَ لِذلِكَ وَلكِنْ اُنْظُرُوا اِلى صِدْقِ حَدِیثِهِ وَ اَداءِ اَمانَتِهِ; نگاه به ركوع و سجود طولانى افراد نكنید (و تنها آن را نشانه دیانت آنها ندانید) چرا كه این چیزى است كه ممكن است به آن عادت كرده باشد، و هرگاه آن را ترك كند، نگران مى&nbsp;شود ولى نگاه به راست گویى و امانت آنها كنید».<span lang="FA">(4)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">5ـ شبیه همین معنى با تعبیر تكان دهنده&nbsp;ترى از رسول خدا(صلى الله علیه وآله) نقل شده است كه فرمود: </span>«لاتَنْظُرُوا اِلَى كَثْرَةِ صَلاتِهِمْ وَ صَوْمِهِمْ وَ كَثْرَةِ الْحَجِّ وَ الْمَعْرُوفِ وَ طَنْطَنَتِهِمْ بِاللَّیْلِ وَلكِنْ اُنْظُرُوا اِلى صِدقِ الْحِدِیثِ وَ اَداءِ الاَْمانَةِ; نگاه به فزونى نماز و روزه آنها و كثرت حج و نیكوكارى آنها و سر و صدایشان در شب (هنگام راز و نیاز با خدا) نكنید، بلكه نگاه به راست گویى و امانت آنها كنید»<span lang="FA">.(5)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">هدف از این تعبیر این نیست كه نماز و روزه و حج و انفاق، سبك شمرده شود، بلكه هدف آن است كه این&nbsp;ها تنها نشانه دین&nbsp;دارى افراد معرفى نگردد، بلكه به دو ركن اساسى دین یعنى راستى و امانت بیشتر توجه شود.</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">6ـ امام سجاد(علیه السلام) در این زمینه تعبیر عجیبى دارد; به شیعیانش مى&nbsp;فرمود: </span>«عَلَیْكُمْ بِاداءِ الاَْمانَةِ فَوالَّذِى بَعَثَ مُحَمّداً<span lang="FA">(صلى الله علیه وآله)</span> بِالحَقِّ نَبِیّاً لَوْ اَنَّ قاتِلَ اَبِىَ الْحُسَیْنِ ابْنِ عَلِىٌّ<span lang="FA">(علیهما السلام)</span> اَئْتَمَنَنِى عَلَى السَّیْفِ الَّذِى قَتَلَهُ بِهِ لاََدَّیْتُهُ اِلَیْه; به شما باد به<a style="TEXT-DECORATION: none" href="http://qorancity.mihanblog.com/"> ادا امانت</a>، سوگند به آن كس كه محمد<span lang="FA">(صلى الله علیه وآله) </span>را به حق پیامبر خویش قرار داد، اگر قاتل پدرم حسین<span lang="FA">(علیه السلام)</span>شمشیرى را كه با آن پدرم را شهید كرد نزد من امانت مى&nbsp;سپرد (و من امانت او را قبول مى&nbsp;كردم) در امانتش خیانت نمى&nbsp;نمودم»<span lang="FA">.(6)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: center; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font color="#000000"><font size="2"><img alt="وبلاگ شهر قرآنی - Www.QoranCity.MihanBlog.Com" src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/QoranCity/Qoran-City_Www.QoranCity.MihanBlog.Com(7).jpg" width="301" height="226" border="0"></font></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">7ـ شبیه همین معنى ـ به تعبیر دیگرى ـ از امام صادق(علیه السلام) نقل شده است كه فرمود: </span>«اِنَّ ضارِبَ عَلِىٌّ بِالسَّیْفِ وَ قاتِلَه لَوْ اِئْتَمَنَنِى وَ اسْتَنْصَحَنِى وَ اسْتَشارَنِى، ثُمَّ قَبِلتُ ذلِكَ مِنْهُ، لاَدَّیْتُ اِلَیْهِ الاَْمانَةَ; آن كس على<span lang="FA">(علیه السلام) </span>را با شمشیر زد و شهید كرد، هرگاه امانتى نزد من بگذارد یا نصیحتى بخواهد یا مشورتى كند، و من از او بپذیرم، حق امانت را بجا مى&nbsp;آورم». (در نصیحت و مشورت و هم در امانت&nbsp;هاى عادى)<span lang="FA">.(7)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">8ـ از حدیث دیگرى از امام صادق(علیه السلام) نقل شده به خوبى استفاده مى&nbsp;شود كه حتى مقامات عظیم پیشوایان بزرگ همچون على(علیه السلام) در سایه صدق الحدیث و اداءالامانة بود، امام به یكى از یارانش به نام «عبدالله بن ابى یعفور» فرمود:</span> «اُنْظُرْ ما بَلَغَ بِهِ عَلِىٌ عِنْدَ رَسُولِ اللّهِ<span lang="FA">(صلى الله علیه وآله)</span> فَالْزَمْهُ; نگان كن ببین على<span lang="FA">(علیه السلام)</span> كه در سایه چه چیزى آن همه مقام نزد <a href="http://bartarresins.ir/" target="" title="">پیامبر اسلام</a><span lang="FA">(صلى الله علیه وآله)</span> پیدا كرد، آن را بشناس و رها مكن. سپس افزود: «فَاِنَّ عَلِیّاً<span lang="FA">(علیه السلام)</span>اِنَّما بَلَغَ ما بَلَغَ بِهِ عِنْدَ رَسُولِ اللّهِ بِصِدْقِ الْحَدِیثِ وَ اَداءِ الاَْمانَةِ; زیرا على<span lang="FA">(علیه السلام)</span> به آن همه مقامات در نزد پیامبر<span lang="FA">(صلى الله علیه وآله)</span> رسید به خاطر راست گویى و اداى امانت بود»<span lang="FA">.(8)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">9ـ در حدیث دیگرى در مورد آثار مهم دنیوى امانت و خیانت از على(علیه السلام)مى&nbsp;خوانیم </span>«اَلاَْمانَةُ تَجُرُّ الرِّزْقَ وَ الْخِیانَةُ تَجُرَّ الْفَقْرَ; امانت رزق و روزى مى&nbsp;آورد، و خیانت مایه فقر است»<span lang="FA">.(9)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">10ـ در حدیث كوتاه و بسیار پر معنى از همان بزرگوار مى&nbsp;خوانیم: </span>«رَأْسُ الاِْسْلامِ اَلاَْمانَةُ; رأس (ریشه و اساس و سرچشمه) اسلام امانت است»<span lang="FA">.(10)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">11ـ شبیه همین معنى با كمى تفاوت از لقمان حكیم نقل شده فرمود:</span> «یا بُنَّىَّ اَدِّ الاَْمانَةَ تَسْلُمُ لَكَ دُنْیاكَ وَ آخِرَتُكَ وَكُنْ اَمِیناً تَكُنْ غَنِیّاً; پسرم! امانت را ادا كن تا دنیا و آخرت تو سالم باشد، و امین باش تا غنى شوى»<span lang="FA">.(11)</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><font size="2"><span lang="FA">12ـ این بحث را با حدیث ناب دیگرى از رسول اللّه(صلى الله علیه وآله) پایان مى&nbsp;دهیم فرمود: </span>«لاتَزالُ اُمَّتِى بِخَیْر ما تَحابُّوا وَ تَهادُّوا وَ اَدَّوُا الاَْمانَةَ وَ اِجْتَنِبُوا الْحَرامَ وَ وَقَّرُوا الضَّیْفَ وَ اَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ فَاِذا لَمْ یَفْعَلُوا ذلِكَ اِبْتَلَوا بِالْقَحطِ وَ السِّنِیْنِ; امت من همواره در مسیر خیر و سعادتند مادام كه با یكدیگر محبت كنند و به یكدیگر اعتماد كنند، و امانت را به صاحبان آن بپردازند و از حرام پرهیز كنند، مهمان را گرامى دارند، نماز را بر پا كنند، و زكات را بپردازند، و هنگامى كه چنین نكردند به قحطى و خشكسالى گرفتار مى&nbsp;شوند»<span lang="FA">.(12)&nbsp;</span></font></p> <p style="TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir="rtl"><span lang="FA"><font size="2">این روایات كه تنها گلچینى از روایات مربوط به <a href="http://bartarresins.ir/" target="" title=""><font size="2">امانت در منابع اسلامى</font></a></font><font size="2"> است، به خوبى نشان مى&nbsp;دهد كه امانت چه جایگاهى در میان تعلیمات اسلامى دارد، و خیانت تا چه حد زیانبار، ویران گر و مایه بدبختى و دورى از خدا است. هر یك از روایات بالا به یكى از ابعاد آثار سازنده امانت و ابعاد ویران&nbsp;گر خیانت اشاره مى&nbsp;كند كه تأمل و دقت در آنها چیزهاى بسیار به انسان مى&nbsp;آموزد.</font></span></p> <p dir="rtl" class="MsoNormal"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: 'Tahoma','sans-serif'; FONT-SIZE: 10pt" lang="FA">پی نوشتها:</span></p> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">1. بحارالانوار، جلد 74، صفحه 273.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">1. همان.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">2. اصول كافى، جلد 2، صفحه 104.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">3. همان، صفحه 105، حدیث 13.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">4. بحارالانوار، جلد 72، صفحه 114، حدیث 5.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">1. همان مدرك، حدیث 3.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">2. مجموعه ورّام، جلد 1، صفحه 20.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">3. اصول كافى، جلد 2، صفحه 104، حدیث 5.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">4. بحار، جلد 78، صفحه 60.</span></h5> <h5 dir="rtl"><span style="LINE-HEIGHT: 115%; FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt; FONT-WEIGHT: 400" lang="FA">5. شرح غررالحكم، جلد 4، صفحه 47.</span></h5> <p style="LINE-HEIGHT: normal" dir="rtl" class="MsoNormal"><span style="FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt" lang="FA">منبع: كتاب اخلاق در قرآن</span><span style="FONT-FAMILY: Tahoma,sans-serif; FONT-SIZE: 10pt" lang="FA"> جلد سوم</span></p> text/html 2018-10-10T16:27:53+01:00 www.bartarresins.ir مثل كافران در قرآن http://www.bartarresins.ir/post/60 <p dir="rtl" align="right"><font size="2" face="Tahoma">خداوند متعال، در آیه 48 سوره إسراء، مى فرماید: اُنْظُرْ كَیْفَ ضَرَبُوا لَكَ الاَْمْثالَ فَضَلُّوا فَلا یَسْتَطیعُونَ سَبیلاً <br> <br> ببین چگونه (كفّار) براى تو مَثَل ها زدند; در نتیجه گمراه شدند، و نمى توانند راه حق را پیدا كنند.<br> <br> دورنماى بحث<br> <br> این مثال بر خلاف مثال هاى گذشته و آینده است; زیرا مثل هایى كه خداوند مطرح كرده است، براى روشن شدن مطالب پیچیده عقلى و دور از حسّ است; ولى آیه مَثَل اشاره به مثل هایى دارد كه از زبان كفّار درباره وجود پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله)بیان شده است; از این رو، هدف خداوند از بیان مثل ها، هدایت مردم و هدف كفّار از بیان مَثَل ها، گمراهى آنان است.<br> <br> شرح و تفسیر<br> <br> براى روشن شدن این كه كفّار چه مثل هایى براى حضرت رسول(صلى الله علیه وآله) بیان كرده اند، باید به آیات قبل از آیه مثل رجوع كرد; خداوند در آیه 45 سوره إسراء چنین مى فرماید:<br> <br> وَ اِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلنا بَیْنَكَ وَ بَیْنَ الَّذینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالاْخِرَةِ حِجاباً مَسْتوراً<br> <br> اى پیامبر! هنگامى كه به تلاوت و <a href="http://bartarresins.ir/" target="" title="">قرائت قرآن</a> (مجید) مى پردازى، بین تو و كسانى كه ایمان به جهان آخرت ندارند، حجاب مستورى قرار مى دهیم. <br> <br> حجاب مستور چیست؟<br> <br> مفسّران در معنا و تفسیر «حجاب مستور» دیدگاه هاى مختلف دارند:<br> <br> برخى معتقدند كه منظور پرده واقعى و حقیقى است كه مانع از دیدن افراد یا اشیاء پشت پرده مى شود. هنگامى كه پیامبر(صلى الله علیه وآله) مشغول تلاوت قرآن مى شد، بین آن حضرت و كفّار پرده اى حایل مى شد كه آنها صداى آن حضرت را مى شنیدند ولى خود آن حضرت را نمى دیدند. «مستور» در اینجا به معناى «نامرئى» است; یعنى، بین كفّار و پیامبر، پرده نامرئى وجود داشت كه با چشم دیده نمى شد.<br> <br> فلسفه این پرده نامرئى، این بود كه به هنگام تلاوت قرآن، پیامبر آیاتى را قرائت مى كرد كه باعث خشم و غضب كفّار مى شد; مثل آیاتى كه در مذمّت بت ها و مشركان و یا آیاتى كه درباره پیروزى آینده اسلام و مانند آن نازل مى شد ممكن بود كفّار با شنیدن این آیات، در حال خشم و غضب بر پیامبر هجوم آورند و صدمه اى بر آن حضرت وارد سازند. به این جهت، هنگام تلاوت آیات قرآن، خداوند آن پرده نامرئى را حایل مى كرد.(1)<br> <br> برخى دیگر از مفسّران بر این اعتقادند كه جمله «حجاباً مستوراً» كنایه از حجاب معنوى، لجاجت، تعصّب، جهل و عداوت است. این صفات زشت كه در مشركان عصر پیامبر(صلى الله علیه وآله) وجود داشت، براى آنان به صورت حجابى درمى آمد كه مانع از فهم<br> <br> <a href="http://bartarresins.ir/" target="" title="">آیات قرآن</a> مى شد. قرآنى كه براى همه مایه هدایت و روشنى قلب هاست، در این افراد به خاطر وجود این حجاب هاى پنهانى اثر نمى كرد.(2)<br> <br> بنابر هر یك از دو تفسیر، آیه در مقام بیان این مفهوم است كه چنین حجابى در بین پیامبر(صلى الله علیه وآله) و كفّار وجود داشته كه مانع از نفوذ آیات قرآن در آنان مى شده است.<br> <br> در آیه 46 همان سوره مى فرماید: وَ جَعَلْنا عَلى قُلُوبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ یَفْقَهُوهُ وَ فى آذانِهِمْ وَقْراً و اِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِى الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى اَدْبارِهِمْ نُفُوراً<br> <br> و بر دل این كفّار پرده هایى مى افكنیم كه این پرده ها مانع فهم آنها مى شود و در گوش هایشان سنگینى قرار مى دهیم تا حرف حق را نفهمند و قرآن را نشنوند و هنگامى كه پروردگارت را در قرآن به یگانگى یاد مى كنى، آنها پشت مى كنند و از تو روى برمى گردانند.<br> <br> لجاجت و تعصّب كار را به آنجا مى رساند كه به جاى آن كه از باطل روى گردان شوند، از حرف حق روى مى گردانند، و بدترین بلا براى كفّار لجوج همین است.<br> <br> از این رو قرآن در آیه 7 سوره نوح(علیه السلام) از زبان آن حضرت تعبیر عجیب و تكان دهنده اى دارد، مى فرماید: وَ اِنّى كُلَّما دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا اَصابِعَهُمْ فى اذانِهِمْ وَ اسْتَغْشَوْا ثِیابَهُمْ وَ اَصَرُّوا وَ اسْتَكْبَرُوا اسْتِكْباراً<br> <br> و من هر زمان آنها را دعوت كردم كه ] ایمان بیاورند و [ تو آنها را بیامرزى، انگشتان خویش را در گوش هایشان قرار داده و لباس هایشان را بر خود پیچیدند و در مخالفت اصرار ورزیدند و به شدّت استكبار كردند.<br> <br> آن قدر مردم زمان حضرت نوح(علیه السلام) لجوج و نادان بودند كه نه تنها انگشتان را در گوش خود فرو مى كردند، بلكه از جهت محكم كارى، لباس ها را نیز بر سر مى كشیدند تا حرف حق را نشنوند.<br> <br> خداوندا همه ما را از بلاى خانمان سوز لجاجت و تعصّب بد حفظ فرما!<br> <br> در آیه 47 همان سوره نیز مى فرماید: «نَحْنُ اَعْلَمُ بِما یَسْتَمِعُونَ بِهِ اِذْ یَسْتَمِعُونَ اِلَیْكَ وَ اِذْهُمْ نَجْوى اِذْ یَقُولُ الظّالِمُونَ اِنْ تَتَّبِعُونَ اِلاّ رَجُلاً مَسْحُوراً» آیه به این مطلب اشاره دارد كه برخى از مشركان از قرآن فرار مى كنند و برخى دیگر به آن گوش مى سپارند; ولى هدف آنها از این استماع، شیطنت است و مى خواهند به این وسیله عیب جویى كرده، مانع هدایت مردم شوند. به این جهت، با هم نجوا و گفتگو مى كردند و مى گفتند: «این مرد (پیامبر) كه این آیات قرآن را مى خواند «مسحور» است و شما (مسلمانان) جز از انسان مسحور، پیروى نمى كنید!»<br> <br> بنابراین، یكى از مثل هایى كه براى پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله)مى زدند، مَثَل «مسحور» بود.<br> <br> مسحور یعنى چه؟<br> <br> عرب جاهلیّت فكر مى كرد كه بعضى از افراد بر اثر جن زدگى دیوانه شده اند; یعنى جن در آنها حلول كرده(3) و آنها را «مجنون» مى خواندند و فكر مى كردند كه دیوانگى بعضى دیگر بر اثر سحر ساحران است و آنها را مسحور مى دانستند.<br> <br> بنابراین، مشركان در مَثَل خود پیامبر را به انسان مسحور تشبیه مى كردند تا شاید بتوانند با این كار از اثرات سخنان جذّاب و گویاى پیامبر جلوگیرى نمایند.<br> <br> از آیه شریفه مَثَل استفاده مى شود كه مشركان بیش از یك مثل ـ كه بدان اشاره شد ـ براى پیامبر مطرح مى كردند كه برخى از آنها: مسحور; مجنون; كاهن(4); ساحر و شاعر است.<br> <br> اسلحه منكران خدا<br> <br> در طول تاریخ بشر، پیامبران و جانشینان آنان، امامان معصوم و جانشینان خاصّ و عامّ آنها، علما، فقها و تمامى كسانى كه در خطّ آنها بوده اند، مورد اتّهام منكران خدا قرار گرفته و مى گیرند و آنان انواع تهمت و برچسب را بر این پویندگان راه حقّ و حقیقت مى زدند تا با این نسبت هاى دروغین و زشت، مردم حق جو و تشنه معارف الهى را از اطراف آنها پراكنده سازند; همان گونه كه در انقلاب اسلامى ایران، همگان شاهد بودند كه دشمن ناتوان پیوسته چه تهمت ها و برچسب هایى را به انقلابیّون، حضرت امام (رحمه اللّه) و یاران باوفاى او مى زدند; ولى مى دانیم كه دروغ فروغى ندارد و خورشید حقیقت، هیچ گاه در پشت ابر پنهان نمى ماند.<br> <br> در میان تهمت ها و برچسب هایى كه به پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) زده اند، دو برچسب آن، كه حتّى به سایر پیامبران نیز نسبت داده اند، بسیار شایع بوده است; آن دو عبارتند از: «ساحر» و «مجنون». از این رو، قرآن مجید مى فرماید: كَذلِكَ ما أَتَى الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ رَسُول اِلاّ قالُوا ساحِرٌ اَوْ مَجْنُونٌ(5)<br> <br> این گونه است كه هیچ پیامبرى قبل از اینها به سوى قومى فرستاده نشد، مگر این كه آنها گفتند: او ساحر یا دیوانه است!<br> <br> ولى همان طور كه گذشت این برچسب ها و مثل ها براى اغفال مردم، مؤثّر واقع نشد; به همین جهت، مرتّب برچسب ها و تهمت ها را عوض مى كردند و گاهى هم ضدّ و نقیض مى گفتند; مانند برچسب ساحر و كاهن و مجنون كه با هم متناقضند; زیرا سحر و غیب گویى، هوش و حافظه فراوانى مى خواهد و یك شخص مجنون و دیوانه هرگز نمى تواند ساحر یا كاهن شود.<br> <br> واقعیّت هاى نهفته در برچسب ها<br> <br> در این برچسب ها و تهمت هاى دشمن، واقعیّت هایى نیز وجود دارد كه دشمن آن را ناخواسته منتشر مى سازد; مثلاً، آنها به پیامبر(صلى الله علیه وآله)مى گفتند: «تو مجنون و مسحور هستى!» فلسفه این نسبت ناروا این بود كه آن ها مى گفتند: «ما به نزد پیامبر رفتیم و گفتیم چرا شما آئین جدیدى آورده اى؟ اگر هدف از این كار اندوختن مال و ثروت است، ما تو را ثروتمندترین مرد مكّه خواهیم كرد و اگر زن و همسر مى خواهى، بهترین و زیباترین زنان مكّه را به ازدواج تو درمى آوریم و اگر طالب ریاست و مقامى، ما تو را رئیس خود قرار مى دهیم!»<br> <br> امّا پیامبر(صلى الله علیه وآله) در جواب همه آنها مى گوید: «اگر خورشید را در دست راست من و ماه را در دست چپ من قرار دهید، هرگز از دین و آئین خود دست نمى كشم!(6)»<br> <br> با این جواب صریح پیامبر(صلى الله علیه وآله)، كفّار مكّه مى گفتند: آیا چنین انسانى كه زیباترین زنان و بهترین پست و مقام و بیشترین مال و ثروت را رها كرده و دعوت به توحید مى كند، دیوانه نیست؟!<br> <br> آرى! همواره خداپرستان از دید دنیاپرستان دیوانه هستند! خداپرست وقتى كه در كوچه و خیابان مال گمشده اى را بیابد، با سعى فراوان در پى صاحبش مى گردد; این كار از دیدگاه دنیاپرستان دیوانگى است; زیرا عقل در دیدگاه دنیاپرستان، دنیاپرستى است و پاكى و تقوا از نظر آنها جنون و دیوانگى است!<br> <br> بنابراین، از این برچسب دشمنان درمى یابیم كه <a href="http://bartarresins.ir/" target="" title="">پیامبر اسلام</a>(صلى الله علیه وآله) شخصى بوده كه اصول اسلام را با هیچ چیز معامله و معاوضه نمى كرده است و به همین جهت او را مجنون و مسحور مى خواندند.<br> <br> از اینكه او را كاهن مى خواندند، معلوم مى شود كه آن حضرت از اخبار غیبى به گونه اى خبر مى داد كه خطایى در آن نبود و به واقعیّت مى پیوست; از این رو، در آیات اوّلیّه سوره روم آمده است: غُلِبَتِ الرُّومُ فى اَدْنَى الاَْرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ فى بِضْعِ سِنینَ لِلّهِ الاَْمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ وَ یَوْمَئِذ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللّهِ یَنْصُرُ مَنْ یَشآءُ وَ هُوَ الْعَزیزُ الرَّحیمُ<br> <br> رومیان مغلوب شدند [ و این شكست در سرزمین نزدیكى رخ داد; امّا آنان پس از ] این [ مغلوبیّت بزودى غلبه خواهند كرد در چند سال; همه كارها از آنِ خداست; چه قبل و چه بعد ] از این شكست و پیروزى [ و در آن روز، مؤمنان ] به خاطر پیروزى دیگرى [ خوشحال خواهند شد به سبب یارى خداوند; و او هر كس را بخواهد یارى مى دهد; و او صاحب قدرت و رحیم است.<br> <br> روم از ایران شكست خورد و بنابر اشاره آیه، طولى نكشید كه روم دوباره بر ایران غلبه پیدا كرد و همزمان با پیروزى روم، مسلمانان نیز به پیروزى دست یافتند; وقتى كفّار به این خبر غیبى مقرون به واقعیّت پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) واقف شدند، چاره اى نیافتند جز این كه نسبت «كهانت» به حضرت دهند; ولى همان طور كه گذشت، این برچسب نیز از اخبار غیبى مقرون به واقعیّت آن حضرت حكایت دارد.<br> <br> چرا حضرت رسول اكرم(صلى الله علیه وآله) را شاعر مى خواندند؟<br> <br> زیرا آیات قرآن به قدرى فصیح و بلیغ و موزون بود و مردم را به سوى خود جذب مى كرد كه كفّار چاره اى نداشتند، جز این كه بگویند: «پیامبر شاعر است» در حالى كه قرآن مجید در آیه 69 سوره یاسین، در پاسخ به آنها مى فرماید: وَ ما عَلَّمْناهُ الشِّعْرَ وَ ما یَنْبَغى لَهُ اِنْ هُوَ اِلاّ ذِكْرٌ وَ قُرْآنٌ مُبینٌ<br> <br> ما هرگز شعر به او (پیامبر) نیاموختیم، و شایسته او نیست ] كه شاعر باشد [; این ] كتاب آسمانى فقط ذكر و قرآن مبین است.<br> <br> نسبت شاعرى به پیامبر(صلى الله علیه وآله) نیز حكایت از جذّابیّت، لطافت و ظرافت قرآن دارد.<br> <br> نسبت «جادوگرى و ساحرى» به پیامبر نیز كاشف از اثرات مهمّ معجزات آن حضرت است; آنها كه در مقابل معجزات بحق و واقعیّت دار آن حضرت، عاجز شدند، به تهمت و برچسب جادوگرى تمسّك جستند.<br> <br> داستان زیباى «اسعد بن زراره» ـ كه مشروح آن در جلد اوّل این كتاب گذشت ـ در این باره گواه و شاهد خوبى است.<br> <br> پیام تربیتى آیات مذكور<br> <br> آیات مذكور به ما مى آموزد كه اگر بخواهیم به حقیقت دست یابیم، باید حجاب هاى درون را كنار بزنیم; مخصوصاً حجاب تكبّر، تعصّب، خودخواهى، لجاجت و مانند آن; اگر این حجاب ها دریده نشود، باطل در درون انسان، حق جلوه مى كند; این حجاب ها در هر بخشى از زندگى انسان امكان دارد به وجود آید، در این لحظه است كه آدمى از راه حق گریزان مى شود.<br> <br> از این رو، پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) در روایتى مى فرماید: مَنْ كانَ فى قَلْبِهِ مِثْقالُ حَبَّة مِنْ خَرْدَل مِنْ عَصَبِیَّة بَعَثَهُ اللّهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ مَعَ اَعْرابِ الْجاهِلِیَّةِ(7)<br> <br> كسى كه به اندازه سر سوزنى تعصّب بى جا در قلبش باشد، خداوند در روز قیامت او را در زمره اعراب جاهلیّت محشور مى كند.<br> <br> بنابراین، براى دیدن حق باید حجاب تعصّب را كنار زد. <br> <br> پی نوشتها:<br> <br> 1- مجمع البیان، جلد 6، صفحه 418<br> <br> 2- تفسیر نمونه، جلد 12، صفحه 147<br> <br> 3- به همین جهت گاهى دیوانگان را كتك مى زدند تا جن از بدن آنها خارج شود<br> <br> 4- كاهن به كسى گفته مى شود كه از آینده خبر مى دهد و غیب گویى مى نماید و معروف است كه كاهنان با شیطان ها و جن ها ارتباط دارند و خبرها را از آنها كسب مى كنند<br> <br> 5- سوره ذاریات، آیه 52<br> <br> 6- سیره ابن هشام، جلد اوّل، صفحه 265 (به نقل از «فرازهایى از تاریخ پیامبر اسلام» صفحه 109)<br> <br> 7- میزان الحكمه، باب 2743، حدیث 12733<br> <br> منبع: کتاب مثالهاى زیباى قرآن</font></p> text/html 2015-06-06T04:07:31+01:00 www.bartarresins.ir رابطه زندگى مادّى با مسائل اخلاقى در روایات اسلامى http://www.bartarresins.ir/post/59 <h3 style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL" align="left"> <span style="font-weight: 400;"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;" lang="FA">رابطه زندگى مادّى با مسائل اخلاقى در روایات اسلامى</span><font face="Tahoma" size="2"><span lang="en-us"> </span><span lang="FA">بازتاب گسترده&nbsp;اى دارد كه حاكى از تأثیر عمیق صفات اخلاقى در زندگى فردى و اجتماعى انسانها است كه در این پست به قسمتى از این احادیث پرمعنى اشاره مى&nbsp;كنیم:</span></font></span></h3> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">1 ـ در حدیثى از امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى&nbsp;خوانیم: «فى سِعَةِ الاَْخْلاقِ كُنُوزُ الاَْرْزاقِ; گنجهاى روزیها، در اخلاق خوب و گسترده، نهفته شده است!»(1)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">2 ـ در حدیث دیگر از امام صادق(علیه السلام) مى&nbsp;خوانیم: «حُسْنُ الْخُلْقِ یَزیدُ فِى&nbsp;الرِّزْقِ; </span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">حسن خلق، روزى را زیاد مى&nbsp;كند!»(2)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">3 ـ در حدیث دیگرى از على(علیه السلام) درباره تأثیر حسن اخلاق در جلب و جذب مردم به استحكام رابطه دوستى در میان آنها چنین آمده است:</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">«مَنْ حَسُنَ خُلْقُهُ كَثُرَ مُحِبُّوهُ وَآنَسَتِ النُّفُوسُ بِهِ; كسى كه اخلاقش نیكو باشد، دوستانش فراوان مى&nbsp;شوند و مردم به او انس مى&nbsp;گیرند.»(3)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">4 ـ باز در حدیث دیگرى از امام ششم، امام صادق(علیه السلام) این معنى با صراحت بیشترى آمده، مى&nbsp;فرماید:</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">«اِنَّ الْبِرَّ وَحُسْنَ الْخُلْقِ یَعْمُرانِ الدِّیارِ وَیَزیدانِ فِى الاَْعْمارِ; نیكوكارى و حسن اخلاق، خانه&nbsp;ها (و شهرها) را آباد و عمرها را زیاد مى&nbsp;كند!»(4)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">شك نیست كه عمران و آبادى در سایه اتّحاد و صمیمیّت و همكارى در میان قشرهاى جامعه به وجود مى&nbsp;آید، و آنچه باعث تحكیم این امور شود، از عوامل مهمّ عمران و آبادى خواهد بود.</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">طول عمر نیز مولود آرامش فكر و آسودگى خیال و جلوگیرى از فقر و همكارى و همبستگى اجتماعى است و این امور در سایه اخلاق به دست مى&nbsp;آید.</span></font></p> <p style="text-align: center; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <a target="_blank" data-cke-saved-href="http://www.rasekhoon.net/weblog/borhan/index.aspx" href="http://www.rasekhoon.net/weblog/borhan/index.aspx"> </a><font color="#008000" face="Tahoma" size="2"><a target="_blank"> <img data-cke-saved-src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Borhan(25).jpg" src="http://www.zamenhasht.ir/Images/QoranCity/Quran-Ommolketab-(25).jpg" border="0" height="226" width="301"></a></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">5 ـ در همین رابطه، در حدیثى از پیامبر گرامى اسلام(صلى الله علیه وآله) آمده است كه فرمود: «حُسْنُ الْخُلْقِ یُثْبِتُ الْمَوَدَّةَ; اخلاق خوب پیوند محبّت و دوستى را محكم مى&nbsp;كند.»(5)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">و نیز در احادیث متعدّدى درباره تأثیر سوء خلق در ایجاد نفرت اجتماعى و پراكندگى مردم، و تنگى معیشت و سلب آرامش و آسایش مطالب فراوانى آمده است; از جمله:</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">6 ـ در حدیثى از على(علیه السلام) مى&nbsp;خوانیم: «مَنْ ساءَ خُلْقُهُ ضاقَ رِزْقُهُ; كسى كه اخلاقش بد&nbsp;باشد، روزى او تنگ مى&nbsp;شود!»(6)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">7 ـ و نیز از همان حضرت آمده است كه فرمود: «مَنْ ساءَ خُلْقُهُ اَعْوَزَهُ الصَّدیْقُ </span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">وَالَرَّفیْقُ; كسى كه بد اخلاق باشد دوستان و رفیقان او پراكنده مى&nbsp;شوند و او را رها مى&nbsp;كنند»(7)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">8 ـ باز از همان حضرت آمده است: «سُوْءُ الْخُلْقِ نَكِدُ الْعَیْشِ وَعَذابُ النَّفْسِ; اخلاق بد موجب سختى و تنگى زندگى و ناراحتى روح و وجدان مى&nbsp;شود.»(8)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">9 ـ از امیرمؤمنان على(علیه السلام) پرسیدند: «مَنْ اَدْوَمُ النّاسِ غَمّاً; چه كسى غم و اندوهش از همه بیشتر است؟» قال(علیه السلام): «اَسْوَئُهُمْ خُلْقاً! فرمود: كسى كه از همه اخلاقش بدتر است!»(9)</span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed;" dir="RTL"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">10 ـ و بالاخره در حدیثى مى&nbsp;خوانیم كه لقمان حكیم به فرزندش چنین نصیحت مى&nbsp;كرد: «اِیّاكَ وَالضَّجْرَ وَسُوْءَ الْخُلْقِ وَقِلَّةَ الصَّبْرِ فَلایَسْتَقیمُ عَلى هذِهِ الْخِصالِ صاحِبٌ; از بى&nbsp;حوصلگى و سوء خلق و كم صبرى بپرهیز كه با داشتن این صفات بد، دوستى براى تو باقى نمى&nbsp;ماند!»(10)</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%;" lang="FA">پی نوشتها:</span></font></p> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 1. بحار، ج 75، ص 53.</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 2. بحار، ج 68، ص 396.</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 3. غررالحكم.</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 4. بحار، ج 68، ص 395.</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 5. بحار، ج 74، ص 148.</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 6. غررالحكم.</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 7. غررالحكم.</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 8. غررالحكم.</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 9. مستدرك الوسائل، ج 2، ص 338 (چاپ قدیم).</span></h5> <h5 dir="RTL"> <span style="font-size: 10pt; line-height: 115%; font-family: Tahoma; font-weight: 400;" lang="FA"> 10. بحار، ج 10، ص 419.</span></h5> <p dir="RTL"><font face="Tahoma" size="2">منبع: كتاب اخلاق در قرآن</font></p> text/html 2015-06-06T04:06:13+01:00 www.bartarresins.ir چرا سوره برائت بسم الله ندارد http://www.bartarresins.ir/post/58 <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">نویسنده تفسیر المنار در اول سوره توبه گوید نه صحابه و نه افراد بعد</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">از آنان هیچكدام در ابتداى این سوره بسم الله را ننوشته اند زیرا چنان كه با سوره</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">هاى دیگر نازل گشته بود با سوره برائت نازل نشده بود. و گوید: این قول مورد اعتماد</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">واقع گردیده و اختیار شده است ، و در علت نبودن بسم الله در اول آن سوره گفته شده</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> : </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">ننوشتن بسم الله در اول آن سوره بخاطر رعایت قول شخصى بوده كه گفته است آن سوره با</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">انفال یكى مى باشد. و حال آن كه مشهور این است كه نبودن بسم الله در آغاز آن بدین</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">جهت است كه ، چون نزول این سوره بخاطر شمشیر كشیدن بر روى كفار، و به هم زدن</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">قراردادهاى با آنان است . جز این ها علل دیگرى هم گفته شده ، كه آنها را سبب و علت</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">قرار دادن مشكل است . و چه بسا گفته مى شود: گفته مشهور حكمت است نه علت</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">(1) یكى از دانشمندان در مورد این حكمت فرموده است</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> : </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">نبودن بسم الله دراول این سوره دلالت دارد بر این كه بسم الله یك آیه از هر سوره مى</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">باشد بخاطر این كه استثناء به فعل همچون استثناء به گفتار آلت سنجش عموم است . در</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">اتقان ، قشیرى به سند صحیح روایت كرده است نبودن بسم الله در ابتداى سوره برائت</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">بدین علت است كه جبرئیل در آن بسم الله را نازل نكرد. و در شاطبیه گوید</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">:</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">و بسمل بین</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">السورتین سنة جال موها ربة و تجملا (2)</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">ابن</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">قاصح در شرح آن گوید: شاعر در این بیت آگاهى داده است كه مردانى كه میان دو سوره</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">بسم الله را آورده اند به سنت رسول الله عمل كرده اند. نموها یعنى سند آن را گر چه</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">ذكر نكرده اند بالا برده اند و آن را نقل كرده اند و آنان عبارتند از عیسى بن مینا</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">قالون(3)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كسائى(4)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">و عاصم(5)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">و ابن كثیر(6)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كه به باء و راء و</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">دال از گفته اش بسند رجال نموها دربة به آنان اشاره شده است . و به كلمه بسنة نموها</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">اراده نموده نوشتن صحابه بسم الله را در مصحف ، و گفته عایشه : بخوانید آن چه را در</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">مصحف هست . و آثارى را كه مى گویند: پیغمبر اكرم (ص ) پایان پذیرفتن سوره اى را نمى</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">دانست مگر هنگامى كه بسم الله الرحمن الرحیم براو نازل مى شد. كه این اخبار بر آن</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">دلالت دارد كه بسم الله بارها با هر سوره اى نازل گردیده است . من گویم : از</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">پیشوایان معصوم ما (ع ) هم مانند آن چه از آنها نقل شده روایت گردیده چنان چه در</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">تفسیر عیاشى از صفوان جمال نقل شده كه گوید: امام صادق (ع ) به من فرمود: خداوند</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">هیچ كتابى را از آسمان نازل نفرموده جز آن كه در سر آغازش بسم الله الرحمن الرحیم</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">بوده ، و با نزول بسم الله الرحمن الرحیم شناخته مى شد كه سوره به آخر رسیده است(7)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">همچنین در كافى از یحیى بى ابى عمیر هذلى نقل شده</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كه گوید در نامه اى به امام باقر علیه السلام نوشتم : فدایت گردم چه مى فرمائى در</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">مورد شخصى كه در نمازش فقط به قصد سوره حمد بسم الله الرحمن الرحیم را در ابتدا</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">خوانده و وقتى حمد تمام شده و سوره دیگر را شروع كرده بسم الله را نخوانده است و</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">عیاشى گفته اشكالى ندارد. حضرت به خط مبارك خود مرقوم فرمود: براى به خاك مالیدن</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">بینى او ناپسند داشتن او یعنى عیاشى آن نماز را دوباره اعاده كند(8)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">در خبر صحیح محمد بن مسلم گوید: از امام صادق (ع)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> &nbsp;</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">پرسیدم از آیه</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> : </span> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">سبعا من المثانى و</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">القرآن العظیم</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> &nbsp;</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">آیا مراد سوره فاتحة الكتاب</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">است . فرمود: بلى . عرض كردم : بسم الله الرحمن الرحیم از همان هفت آیه است ؟</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">فرمود: آرى آن بهترین آنهاست(9)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> &nbsp;</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">غیر این ها از روایات</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">دیگر و حدیث اخیر بسم الله را از آیات ویژه سوره حمد مى داند</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">و مهما تصلها</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">او بدات براءة لتنز یلها بالسیف لست مبسملا (10)</span></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> </p><p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <font face="Tahoma" size="2"><a target="_blank"> <img data-cke-saved-src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Borhan(24).jpg" src="http://www.zamenhasht.ir/Images/QoranCity/Quran-Ommolketab-(24).jpg" border="0" height="226" width="301"></a></font></p><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">شارح (شاطبیه ) گفته است : ضمیر(ها) در (تصلها) به برائت بر مى گردد كه از نظر ادبى</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">اضمار قبل الذكر مى نامند و معنى شعر این است در اول سوره برائت بسم الله گفته نمى</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">شود خواه خواننده آن را به سوره قبلش انفال وصل كند یا نكند و فقط ابتدا به خواندن</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">برائت نماید. آنگاه حكمت در ترك بسم الله در اول آن را چنین بیان نموده</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> : </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">لتنز یلها بالسیف</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">یعنى براى این كه سوره برائت جهت خشم گرفتن و بیم دادن ، و</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">ترسانیدن است و در آن سوره فرمان به شمشیر كشیدن بر روى مشركین داده شده است . ابن</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">عباس گوید: از على كه خدا از او خوشنود گردد پرسیدم چرا در سر آغاز سوره برائت بسم</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">الله الرحمن الرحیم نوشته نشده است . در پاسخم فرمود: چون بسم الله پناه و زنهار</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">است و در برائت زنهارى نیست با فرمان دست بر قبضه شمشیر زدن و بر فرق مشركین كوبیدن</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">نازل شده است . مى گویم جاى هیچ سخنى نمى باشد كه در تعلیل بترك بسم الله در اول</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">سوره برائت قولى كه مى توان اختیار كرد و با آن اعتماد نمود همان است كه بسم الله</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">با آن سوره نازل نشده بود و شیخ محمد عبده در تفسیرش همان را برگزیده واگر در اقوال</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">دیگرى كه براى علت ترك آن در اول سوره برائت بیان شده دقت شود معلوم خواهد شد كه</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">دلیل سالمى در دست ندارند.و آن كه گوید ترك بسم الله در اول سوره برائت براى آن است</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كه در این سوره به شمشیر كشیدن و گسستن پیمانها فرمان داده و بسم الله آیه رحمت است</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">مى خواهد بگوید حكمتش این بوده نه آن كه علتش و در این صورت عقیده و گفته بسیار</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">خوبى است . زیرا در آغاز بسیارى از سوره هائى كه به عذاب نازل شده مانند سوره</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">هل اتیك حدیث الغاشیه</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">(88) </span> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">و سوره معارج (70)كه با سال سائل بعذاب واقع آغاز شده</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">بسم الله الرحمن الرحیم هست . و فرمایش امیرالمومنین على (ع ) كه در مجمع البیان</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">اول سوره برائت نقل شده و گفته ناظم شاطبیه كه حضرت فرمود: بدین جهت بسم الله</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">الرحمن الرحیم بر سر آغاز سوره برائت نازل نشده كه بسم الله براى زنهار و مهر و</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">رحمت است ولى سورة برائت نازل شده تا با شمشیر كشیدن و تاختن بر مشركین ایمنى را از</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">آنها بردارد(11)</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">فشرده سخن این است كه عمده ترین دلیل در اآن</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">شنیدن از معصوم و تعب (12) است و اخبار وارده در</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">آن مانند همین فرمایش ‍ امیرالمومنین مخالف آن نمى باشند. زیرا آن حضرت مى خواهد</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">روشن كند كه نازل نشدن بسم الله در سوره برائت به آن حكمت است پس مى خواهد بفرماید</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كه با آن نازل نگردیده چنان كه قشیرى و دیگران صریحا گفته اند كه جبرئیل آن را در</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">آن سوره فرود نیاورده</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> .</span> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">پی نوشتها:</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">1-هر نوع معرفت واقعى كه براى رسیدن به حقیقت باشد حكمت خوانده مى شود، و علت آن است</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كه سبب پیدایش یا موثر در پیدایش چیزى باشد و در مقام وجود و قوام خود، معلول محتاج</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">به آن باشد و فرق آن یا سبب آن است كه مسبب توسط سبب حاصل مى شود و در صورتى كه علت</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">موجد و پدید آورنده معلول است و اسرار احكام جزء علت است كه سبب باشد و گاهى علت</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">ناقصه است كه آن را وجه مصلحت و مقتضاى حال و جعل حكمت گویند مثل غسل جمعه كه حكمتش</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">را رفع كثات و از بین بردن بوى متعفن بدن قرار داده اند و آن جعل حكمت استنه علت</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">تامه</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> .</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">2-شرح شاطبیه : 30، شاطبیه قصیده ایست كه ابوالقاسم بن قیره شاطبى</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">اندلسى متوفى 590 درباره علم قراءت سروده</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> .</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">3-عیسى بن مینا از راویان نافع مى باشد مدنى است و در سال 205 در</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">گذشته</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> .</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">4-ابوالحسن على ابن حمزه كوفى بغدادى ، یكى از قراء سبعه در سال 179</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">در یكى از روستاهاى رى بنام رنبویه از دنیا رفت</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR"> .</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">5-عاصم بن ابى النجود بهدله از</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">بزرگترین ومشهورترین قاریان و قرائتش را بتوسط زربن حبیش و ابى عبدالرحمن السلمى از</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">امیرالمومنین على (ع) دریافت نموده ، فوتش در سنه 128 بوده</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">6-عبد الله بن كثیر یكى از قراء</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">سبعه است فوتش در مكه سنه 120 بوده</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">7-وسائل الشیعه 4 حدیث 12</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">.</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">8-این حدیث را مرحوم كلینى در فروع كافى</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">9-وسائل الشیعه 4 ابواب القرائة فى</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">الصلوة با!حدیث 2</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">10-شرح شاطبه : 32 شارح على محمد الضباح</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">11-مجمع البیان 5</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">12-به صرف آن كه شارع گفته پذیرفتن</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">منبع: كتاب قرآن هرگز تحریف نشده</span></p> text/html 2015-06-05T18:04:32+01:00 www.bartarresins.ir نماز و قرآن http://www.bartarresins.ir/post/56 <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">زنده شدن نماز، سبب زنده شدن قرآن است ، زیرا هر نمازگزار مجبور است</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كه در نمازهاى هفده ركعتى خود روزى ده بار سوره حمد را بخواند و بدنبال آن یكى دیگر</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">از سوره هاى قرآن را. طبیعى است تلاوت دو سوره از قرآن در هر ركعت ، مانع به</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">فراموشى سپرده شدن قرآن در جامعه مى گردد</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">.</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">به علاوه قرآن و نماز بارها در كنار</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">هم آمده اند</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">:</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">یتلون كتاب</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">اللّه و اقاموا الصلوة</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> (1) </span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كسانى كه قرآن تلاوت مى كنند و نماز به</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">پا مى دارند</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">.</span><font face="Tahoma" size="2"><br> &nbsp;</font></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <font face="Tahoma" size="2"><a target="_blank"> <img src="http://www.zamenhasht.ir/Images/QoranCity/Quran-Ommolketab-(22).gif" alt="" align="" border="0" hspace="0" vspace="0"></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">یمسّكون بالكتاب</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">واقاموا الصلوة</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> (2) </span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">كسانى كه</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">به قرآن تمسّك كرده و نماز به پا مى دارند</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">.</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">قرآن مارا به نمازدعوت مى كند ونماز</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR" lang="FA"> </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">ما رابا قرآن آشنا مى سازد</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">پی نوشتها:</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">1- فاطر، 29</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" dir="LTR">.</span><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">2- اعراف ، 170</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">منبع: كتاب یكصد و چهارده نكته در باره نماز</span></p> text/html 2015-06-05T16:02:34+01:00 www.bartarresins.ir قرآن و نماز دو سفره الهى در زمین http://www.bartarresins.ir/post/55 <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">انسان در این نظام هستى طورى آفریده شد كه باید بر اساس نظام علّى و معلولى تدریجاً رشد یابد تا به كمال رسد. بر خلاف فرشتگان كه آخرین مرحله رشد و تكامل را در ابتداى خلقت خود دارا هستند. </span><font face="Tahoma" size="2"><br> &nbsp;</font></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">در این مسیر رشد و تكامل (جسمى و روحى) هر یك از انسانها با استفاده و بكارگیرى از نعمات و بركات الهى پیش مىروند. در رشد جسمانى هر چه قدر از نعمات الهى در زمین بهره بیشترى ببرد مىتواند هیكل و قیافه بزرگتر و قویترى پیدا كند نسبت به كسى كه از آن بركات الهى بىبهره است. و در رشد معنوى و تكامل روحى هر چه از قوه عاقله بهتر استفاده نماید فرد آگاهتر و متكاملتر و داراى روح بلندترى خواهد بود. بنابر این خداوند اسباب و وسائل رشد (روحانى و جسمانى) را براى او فراهم ساخته است اگر این انسان قادر به تكامل است باید ابزار تكامل در او باشد. </span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">خداوند علاوه بر فراهمنمودن زمینه كامل براى تكاملانسان در درون، دو سفره پر بركت براى غذاى روحش در زمین پهن نموده است كه آن دو سفره الهى قرآن و نمازند. هر كس مىتواند به فراخور تفكر و اندیشه</span><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma"> </span> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">اش از این دو سفره گسترده استفاده نموده و روح خود را تكامل بخشد. </span></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <font face="Tahoma" size="2"><a target="_blank"> <img src="http://www.zamenhasht.ir/Images/QoranCity/Quran-Ommolketab-(21).gif" alt="" align="" border="0" hspace="0" vspace="0"></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">رسول گرامى اسلام(صلى الله علیه وآله وسلم) در یك جا مىفرمایند: القرآنُ مأدبةُ الله. «قرآن سفره الهى است». </span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">و در جاى دیگر مىفرمایند: الا انّ الصلاة مأدبَةُ الله فى الارض قد هنّاها لاهل رحمة فى كلّ یوم خمس مرّات. </span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">«آگاه باشید نماز سفره گسترده خدا در زمین است كه خداوند آن را روزى پنج بار براى اهل رحمتش گوارا نموده است»(1). </span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">پس بیائیم با تأمل و تفكر عقلانى در كنار این دو سفره الهى كه به پهناى زمین براى ما انسانها گسترانده شده بنشینیم و هر چه بیشتر و بهتر روح خود را تغذیه نموده و مراحل تكامل خود را طى نمائیم كه در غیر این صورت و با فاصله گرفتن یا خارج شدن از این دو دبستان الهى سعادت و تكامل نصیب كسى نمىشود(2).</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">پی نوشتها:</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">1 ـ مستدرك الوسائل، ج1 ص170. </span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">2 ـ كلمه مأدبة اگر به ضم باء خوانده شود به معناى ادبستان است و اگر به فتح باء باشد به معناى سفره می باشد.</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">منبع: كتاب نقش نماز در شخصیت جوانان</span></p> text/html 2015-06-05T11:00:56+01:00 www.bartarresins.ir نیایشهاى قرآنى http://www.bartarresins.ir/post/54 <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">الف : پروردگار من - پروردگارا.<br> از وسوسه هاى شیطانها به تو پناه مى آورم .<br> - پروردگارا.<br> به تو پناه مى آوریم از این كه چیزى از تو درخواست كنم كه بدان آگاهى ندارم .<br> - پروردگارا.<br> بر دانش من بیفزاى .<br> - پـروردگارا.<br> سینه ام را برایم گشاده دار و كارم را بر من آسان گردان و گره از زبانم بگشاى تاسخنم را در یابند.<br> - پروردگارا.<br> مرا و پدر و مادرم را و هركس را كه با ایمان به خانه من در آید و همه مردان و زنان باایمان را بیامرز.<br> - پروردگارا.<br> از جانب خود, فرزندى پاك و شایسته به من عطافرما كه تو شنواى دعایى .<br> - پروردگارا.<br> مرا در جایگاهى پربركت فرود آر كه تو بهترین فرودآورندگانى (میزبانانى ).<br> - پروردگارا.<br> مرا در میان گروه ستمكاران قرار مده .<br> - پروردگارا.<br> بیامرز و رحمت آور كه تو بهترین رحم كنندگانى .<br> - پروردگارا.<br> به من الهام فرما تا نعمتى را كه به من ارزانى فرموده اى سپاس بگزارم .<br> - پروردگارا.<br> مرا بر گروه تبهكار, پیروزى بخش .<br> - پروردگارا.<br> مرا (در هر كار) با صدق و راستى وارد گردان و باصدق و راستى بیرون بر و از جانب خود براى من راهنمایى یارى دهنده قرار ده .<br> - پروردگارا.<br> مرا برپادارنده نماز قرار ده , و همچنین از فرزندانم ,پروردگارا.<br> دعاى مرا بپذیر.<br> - پروردگارا.</span><font face="Tahoma" size="2"><br> &nbsp;</font></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <font color="#ff9933" face="Tahoma" size="2"><a target="_blank"> <img src="http://www.zamenhasht.ir/Images/QoranCity/Quran-Ommolketab-(20).gif" alt="" align="" border="0" hspace="0" vspace="0"></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"><font face="Tahoma" size="2"><br> </font><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">به من دانش عطا فرما و مرا به نیكوكاران بپیوند.<br> ب : پروردگار ما- پروردگار ما.<br> از ما بپذیر كه تو شنواى دانایى .<br> - پروردگار ما.<br> اگر ما فراموش كردیم , یا خطا نمودیم بر ما مگیر.<br> - پـروردگار ما.<br> در دنیا به ما نیكى و در آخرت هم نیكى مرحمت فرما, و ما را از عذاب آتش دوزخدر امان دار.<br> - پروردگار ما.<br> پس از آن كه ما را هدایت فرمودى دلهایمان رادچار لغزش مگردان و از جانب خودبر ما رحمتى ارزانى فرما كه تو بخشنده اى .<br> - پروردگار ما.<br> پیمانه بردبارى را بر ما لبریز فرما و ما را مسلمان بمیران .<br> - پروردگار ما.<br> ما را مشمول رحمت خویش قرار ده و كار ما را به سامان رسان .<br> - پروردگار ما.<br> به ما از همسران و فرزندانمان آن عطا فرما كه موجب روشنى چشمان ما گردد وما را پیشواى پرهیزكاران قرارده<br> - پروردگار ما.<br> ما و برادران ما را كه در ایمان بر ما پیشى گرفته اند,بیامرز.<br> - پروردگار ما.<br> نور ما را به كمال برسان و ما را بیامرز كه تو برهرچیزى توانایى .<br> - پـروردگـار ما.<br> به آنچه فرو فرستادى ایمان آوردیم و ازفرستاده ات پیروى نمودیم , پس ما را درزمره گواهان (كه به پیام رسانى پیامبران گواهى دادند) به شما آور.<br> - پروردگار ما.<br> ما شنیدیم ندادهنده اى به ایمان فرا مى خواند(مى گفت ) به پروردگار خود ایمانآوریـد, پـس ایمان آوردیم -پروردگار ما, گناهان ما را بیامرز و بدیهاى ما را بزداى و ما را بانیكانبمیران .<br> - پروردگار ما.<br> آنچه را كه به وسیله فرستادگانت به ما وعده فرموده اى به ما مرحمت فرما و ما رادر روز رستاخیز خوار و رسوامگردان .<br> - پـروردگار ما.<br> ما بر خویشتن ستم روا داشتیم , اگر ما را نیامرزى وبر ما رحم نكنى از زیانكارانخواهیم بود.<br> - پروردگار ما.<br> ما ایمان آوردیم , ما را بیامرز و بر ما رحم فرما, توبهترین رحم كنندگانى .</span></p> <p dir="RTL" class="MsoNoSpacing"> <span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma" lang="FA">منبع: كتاب انواری از قرآن</span></p> text/html 2015-06-05T10:59:47+01:00 www.bartarresins.ir یگانگى الله http://www.bartarresins.ir/post/53 <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font style="font-size: 10pt" face="Tahoma"> <span lang="AR-SA">- معبود شما, معبود یگانه اى است كه جز او هیچ معبودى نیست ,رحمان رحیم است .<br> - اللّه است كه معبودى جز او نمى باشد, زنده پاینده است .<br> - معبودى جز اللّه , كه پیروزمند داناست , وجود ندارد.<br> - اوست اللّه , آن كه معبودى جز او نمى باشد, داناى نهان وآشكار, رحمان رحیم است .<br> - معبودى نیست جز اللّه , یگانه پیروز.<br> - منزه است اللّه یگانه پیروز.</span><br> &nbsp;</font></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNormal"> <font style="font-size: 10pt" color="#ff9933" face="Tahoma"><a target="_blank"> <img data-cke-saved-src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(19).jpg" src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(19).jpg" border="0" height="226" width="301"></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font style="font-size: 10pt" face="Tahoma"><br> <span lang="AR-SA">- (اى پیامبر) بگو: معبود یكتا اللّه است - اللّه , پناه همه نیازمندان است - نه زاده و نه زاده شده است و هیچ كس او را همتانمى باشد.<br> - (اى پیامبر) بگو: اللّه معبود یكتاست و من از آنچه براى اوشریك قرار مى دهید, بیزارم .<br> - معبود شما, معبود یكتا - اللّه - مى باشد, به (فرمان ) او گردن نهید و فروتنان را مژده ده .<br> - (اى پیامبر) بگو: من بشرى همانند شما مى باشم به من وحى مى شود كه معبود شما معبود یكتا -اللّه - است .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font style="font-size: 10pt" face="Tahoma"> <span lang="FA">منبع: کتاب انوار از قرآن</span></font></p> text/html 2015-06-05T10:58:37+01:00 www.bartarresins.ir آیا اخلاق قابل تغییر است؟ http://www.bartarresins.ir/post/52 <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><b><span lang="AR-SA">می خواهیم پاسخ سوال بالا را با استفاده از آیات قرآن و روایات بیان کنیم.</span> </b></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> سرنوشت علم اخلاق و تمام بحثهاى اخلاقى و تربیتى به این مسأله بستگى دارد، زیرا اگر اخلاق قابل تغییر نباشد نه تنها علم اخلاق بیهوده خواهد بود، بلكه تمام برنامه&nbsp;هاى تربیتى انبیا و كتابهاى آسمانى لغو خواهد شد; تعزیرات و تمام مجازاتهاى بازدارنده نیز بى&nbsp;معنى خواهد بود.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بنابراین، وجود آنهمه برنامه&nbsp;هاى اخلاقى و تربیتى در تعالیم انبیاء و كتب آسمانى و نیز وجود برنامه&nbsp;هاى تربیتى در تمام جهان بشریّت، و همچنین مجازاتهاى بازدارنده در همه مكاتب جزائى، بهترین دلیل بر این است كه قابلیّت تغییر اخلاق، و روشهاى اخلاقى، نه تنها از سوى تمام پیامبران كه از سوى همه عقلاى جهان پذیرفته شده است.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> امّا با این همه، عجیب است كه فلاسفه و علماى اخلاق بحثهاى فراوانى درباره این كه «آیا اخلاق قابل تغییر است یا نه؟» مطرح كرده&nbsp;اند!</span><br> &nbsp;</font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بعضى مى&nbsp;گویند: اخلاق قابل تغییر نیست! و آنها كه بدگوهرند و طینتى ناپاك دارند عوض نمى&nbsp;شوند، و به فرض كه تغییر یابند، سطحى و ناپایدار است و بزودى به حال اوّل باز مى&nbsp;گردند!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> آنها براى خود دلائلى دارند از جمله این كه ساختمان جسم و جان رابطه نزدیكى با اخلاق دارد، و در واقع اخلاق هر كس تابع چگونگى آفرینش روح و جسم اوست، و چون روح و جسم آدمى عوض نمى&nbsp;شود، اخلاق او نیز قابل تغییر نیست.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> جمعى از شعرا كه پیرو این طرز تفكّر بوده&nbsp;اند نیز در اشعار خود بطور گسترده به این مطلب اشاره كرده&nbsp;اند (هر چند ممكن است اشعار آنها را بر نوعى مبالغه در این امر حمل كرد).</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> نمونه&nbsp;اى از اشعار شعراى معروف را در این زمینه در ذیل مى&nbsp;خوانید:</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> پرتو نیكان نگیرد هر كه بنیادش بد است تربیت نااهل را چون گردكان بر گنبد است</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> شمشیر نیك زآهن بد چون كند كسى؟ ناكس به تربیت نشود اى حكیم كس!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> باران كه در لطافت طبعش خلاف نیست در باغ لاله روید و در شوره&nbsp;زار خس!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* * *</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">برسیه دل چه سود خواندن وعظ نرود میخ آهنین در سنگ</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">آهنى را كه موریانه بخورد نتوان برد از آن به صیقل زنگ!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* * *</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">چون بود اصل گوهرى قابل تربیت را در او اثر باشد</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">هیچ صیقل نكو نداند كرد آهنى را كه بدگهر باشد</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">سگ به دریاى هفتگانه مشوى كه چو تر شد پلیدتر باشد!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">خر عیسى گرش به مكّه برند چون بیاید هنوز خر باشد!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: center" align="center"> <font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* * *</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> دلیل دیگرى كه براى این امر ذكر كرده&nbsp;اند این است كه دگرگون شدن اخلاق به واسطه عوامل خارجى، از قبیل تأدیب و نصیحت و اندرز است، و هنگامى كه این عوامل زایل گردد، انسان به اخلاق اصلى خود باز خواهد گشت، درست مانند سردى آب كه به وسیله عوامل حرارت&nbsp;زا از بین مى&nbsp;رود و هنگامى كه آن عوامل از بین برود، حرارت را پس داده، به حال اوّل باز مى&nbsp;گردد!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> این طرز فكر و این&nbsp;گونه استدلالات همه مایه تأسّف و سبب انحطاط جوامع بشرى است!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> طرفداران «قابلیّت تغییر» در امور اخلاقى، از دو دلیل فوق چنین پاسخ مى&nbsp;گویند:</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">1 ـ ارتباط اخلاق با ساختمان روح و جسم انسان قابل انكار نیست، ولى این ارتباط به اصطلاح در حدّ «مقتضى» است نه «علّت تامّه»، یعنى مى&nbsp;تواند زمینه&nbsp;ساز باشد نه این كه الزاماً و اجباراً تأثیر قطعى بگذارد، همان&nbsp;گونه كه بسیارى از افرادى كه از پدران و مادران مبتلا به پاره&nbsp;اى از بیماریها متولّد مى&nbsp;شوند زمینه آلودگى به آن بیماریها را دارند، ولى با این حال مى&nbsp;توان با پیشگیریهاى مخصوص جلو تأثیر عامل وراثت را گرفت.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> افراد ضعیف البنیه از نظر جسمانى با استفاده از بهداشت و ورزش، افراد نیرومندى مى&nbsp;شوند و بعكس، افراد قوىّ البنیه بر اثر ترك این دو، ضعیف و ناتوان خواهند شد.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> افزون&nbsp;براین، روح و جسم انسان نیز قابل&nbsp;تغییر است تا&nbsp;چه رسد&nbsp;به&nbsp;اخلاق زاییده&nbsp;ازآن!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مى&nbsp;دانیم تمام «حیوانات اهلى امروز» یك روز در زمره حیوانات وحشى بودند، انسان آنها را گرفت و رام كرد، و به صورت حیوانات اهلى در آورد; بسیارى از گیاهان و درختان میوه نیز چنین بوده&nbsp;اند. جایى كه با تربیت بتوان خلق و خوى یك حیوان و ویژگیهاى یك گیاه یا درخت را تغییر داد چگونه نمى&nbsp;توان اخلاق انسان را به فرض كه اخلاق ذاتى باشد تغییر داد؟</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> هم اكنون نیز بسیارى از حیوانات را براى كارهایى كه بر خلاف طبیعت آنها است تربیت مى&nbsp;كنند و آنها این كارها را بخوبى انجام مى&nbsp;دهند.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">2 ـ از آنچه در بالا گفته شد پاسخ استدلال دیگر آنان نیز روشن مى&nbsp;شود زیرا گاه عوامل بیرونى آنقدر تأثیر قوى دارد كه ویژگیهاى ذاتى را بكلّى دگرگون مى&nbsp;سازد، و حتّى ویژگیهاى جدید به وراثت به نسلهاى آینده نیز مى&nbsp;رسد همان&nbsp;گونه كه در حیوانات اهلى مثال زده شد.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> تاریخ، انسانهاى بسیارى را نشان مى&nbsp;دهد كه بر اثر تربیت بكلّى خلق و خوى خود را تغییر دادند، و به اصطلاح یكصد و هشتاد درجه چرخش كردند، افرادى كه یك روز مثلا در صف دزدان قهّار جاى داشتند به زاهدان و عابدان مشهورى مبدّل گشتند.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> توجّه به طرز به وجود آمدن یك ملكه اخلاقى به ما این قدرت را مى&nbsp;دهد كه راه از میان بردن آن را نیز پیدا كنیم; مسأله چنین است كه هر عمل خوب یا بد اثر موافق خود را در روح انسان باقى مى&nbsp;گذارد، و روح را تدریجاً به سوى خود جلب مى&nbsp;كند، تكرار این عمل آن اثر را بیشتر و قویتر مى&nbsp;سازد، و كم كم كیفیّتى به نام «عادت» حاصل مى&nbsp;شود، و هر گاه عادت استمرار یابد به صورت «ملكه» در مى&nbsp;آید.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بنابراین، همان&nbsp;گونه كه عادات و ملكات اخلاقى زشت در سایه تكرار عمل تشكیل مى&nbsp;گردد، از همین طریق قابل زوال است; البتّه، اثر تلقین، تفكّر، تعلیمات صحیح و محیط سالم در فراهم كردن زمینه&nbsp;هاى روحى براى پذیرش و تشكیل ملكات خوب را نمى&nbsp;توان نادیده گرفت.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در اینجا قول سومى نیز وجود دارد و آن این&nbsp;كه بعضى از صفات اخلاقى قابل تغییر است، و بعضى غیر قابل تغییر، آن صفاتى كه طبیعى و فطرى است، قابل تغییر نمى&nbsp;باشد، ولى آن صفاتى كه عوامل خارجى دارد قابل تغییر است.(1)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> این قول نیز فاقد هرگونه دلیل است، زیرا این تفصیل و تفاوت گذارى، بین صفات فرع، بر قبول اخلاق طبیعى و فطرى است، در حالى كه چنین چیزى ثابت نیست; و به فرض كه چنین باشد چه كسى مى&nbsp;تواند ادّعا كند كه صفات فطرى قابل تغییر نیست؟ مگر حیوانات وحشى را نمى&nbsp;توان اهلى كرد؟ مگر تعلیم و تربیت نمى&nbsp;تواند آنقدر ریشه&nbsp;دار شود كه اعماق وجود انسان را دگرگون سازد؟</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> آیات و روایات دلیل بر قابلیّت تغییر اخلاق است</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> آنچه را در بالا گفتیم از نظر دلائل عقلى و تاریخى بود، هنگامى كه به دلائل نقلى یعنى آنچه از مبدأ وحى و سخنان معصومین(علیهم السلام) به دست آمده مراجعه كنیم مسأله از این هم روشنتر است; زیرا:</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">1 ـ نفس مسأله بعثت انبیا و ارسال رسل و انزال كتب آسمانى و بطور كلّى مأموریّتى كه آنها براى هدایت و تربیت همه انسانها داشتند، محكمترین دلیل بر امكان تربیت و پرورش فضائل اخلاقى در تمام افراد بشر است.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> آیاتى مانند: هُوَ الَّذى بَعَثَ فِى&nbsp;الاُْمِّیِینَ رَسُولا مِنْهُم یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَیُزَكِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِى ضَلال مُبِیْن &nbsp;&nbsp;&nbsp;(سوره جمعه، آیه&nbsp;2)(2) و آیات مشابه آن بخوبى نشان مى&nbsp;دهد كه هدف از مأموریّت پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) هدایت و تربیت و تعلیم و تزكیه همه كسانى بود كه در «ضَلال مُبِیْن» و گمراهى آشكار بودند.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">2 ـ تمام آیاتى كه خطاب به همه انسانها به عنوان «یا بَنى&nbsp;آدَمَ» و «یااَیُّها النّاسُ» و «یا&nbsp;&nbsp;اَیُّها الاِْنْسانُ»، و «یا عِبادى» مى&nbsp;باشد و مشتمل بر اوامر و نواهى و مسائل مربوط به تهذیب نفوس و كسب فضائل اخلاقى است، بهترین دلیل بر امكان تغییر «اخلاق رذیله» و اصلاح صفات ناپسند است، در غیر این صورت، عمومیّت این خطابها لغو و بیهوده خواهد بود.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ممكن است گفته شود: این آیات غالباً مشتمل بر احكام است، و احكام مربوط به جنبه&nbsp;هاى عملى است، در حالى كه اخلاق ناظر به صفات درونى است.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ولى نباید فراموش كرد كه «اخلاق» و «عمل» لازم و ملزوم یكدیگر و به منزله علّت و معلولند، و در یكدیگر تأثیر متقابل دارند; هر اخلاق خوبى سرچشمه اعمال خوب است، همان&nbsp;گونه كه اخلاق رذیله، اعمال زشت را به دنبال دارد; و در مقابل، اعمال نیك و بد نیز اگر تكرار شود تدریجاً تبدیل به خلق و خوى خوب و بد مى&nbsp;شود.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">3 ـ اعتقاد به عدم امكان تغییر اخلاق سر از اعتقاد به جبر در مى&nbsp;آورد; زیرا مفهومش این است كه صاحبان اخلاق بد و خوب قادر به تغییر آن نیستند و چون اعمال آنها بازتاب اخلاق آنها است، پس در انجام كار خوب یا بد مجبورند، و در عین حال مكلّف به انجام خوبیها و ترك بدیها هستند; این عین جبر است، و تمام مفاسدى را كه مذهب جبر دارد بر آن مترتّب مى&nbsp;شود(3).</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">4 ـ آیاتى كه با صراحت تشویق به تهذیب اخلاق مى&nbsp;كند و از رذایل اخلاقى بر حذر مى&nbsp;دارد نیز دلیل محكمى است بر امكان تغییر صفات اخلاقى، مانند «قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَكّیها وَقَدْ خابَ مَنْ دَسّیها; هر كس نفس خود را تزكیه كند رستگار شده، و آن كس كه نفس خویش را با معصیت و گناه آلوده سازد نومید و محروم گشته است.» &nbsp;&nbsp;&nbsp;(سوره شمس ـ آیه&nbsp;9 و 10).</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> تعبیر به «دسّیها» از ماده «دسّ» و «دسیسه» در اصل به معنى آمیختن شىء ناپسندى با چیز دیگر است; مثل این كه گفته مى&nbsp;شود: «دسّ الحنطة بالتراب; گندم را با خاك مخلوط كرده»، این تعبیر نشان مى&nbsp;دهد كه طبیعت انسان بر پاكى و تقوا است و آلودگیها و رذائل اخلاقى از خارج بر انسان نفوذ مى&nbsp;كند و هر دو قابل تغییر و تبدیل است.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در آیه&nbsp;34 سوره فصّلت مى&nbsp;خوانیم: «اِدْفَعْ بِالَّتى هِىَ اَحْسَنُ فَاِذاَ الَّذى بَیْنَكَ وَبَیْنَهُ عَداوَةٌ كَاَنَّهُ وَلِىٌّ حَمِیْمٌ; بدى را با نیكى دفع كن ناگهان (خواهى دید) همان كسى كه میان تو و او دشمن است گویى دوست گرم و صمیمى (و قدیمى تو) است!»</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> این آیه بخوبى نشان مى&nbsp;دهد كه عداوت و دشمنیهاى عمیق كه در خلق و خوى انسان ریشه دوانده باشد، با محبّت و رفتار شایسته ممكن است تبدیل به دوستیهاى داغ و ریشه&nbsp;دار شود; اگر اخلاق، قابل تغییر نبود، این امر امكان نداشت.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در روایات اسلامى نیز تعبیرات روشنى در این زمینه دیده مى&nbsp;شود مانند احادیث زیر:</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">1 ـ حدیث معروف اِنّى بُعِثْتُ لاُِتَمِّمَ مَكارِمَ الاَْخْلاقِ(4)، دلیل واضحى بر امكان تغییر صفات اخلاقى است.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">2 ـ روایات فراوانى كه تشویق به حسن خلق مى&nbsp;كند، مانند: حدیث نبوى: «لَوْ یَعْلَمُ الْعَبْدُ ما فى حُسْنِ الْخُلْقِ لَعَلِمَ اَنَّهُ یَحْتاجُ اَنْ یَكُونَ لَهُ خُلْقٌ حَسَنٌ; اگر بندگان مى&nbsp;دانستند كه حسن خلق چه منافعى دارد، یقین پیدا مى&nbsp;كردند كه محتاج به اخلاق نیكند!»(5)، نشانه دیگر است.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">3 ـ در حدیث دیگرى از همان حضرت مى&nbsp;خوانیم: «اَلْخُلْقُ الْحَسَنُ نِصْفُ الدِّینِ; اخلاق خوب، نیمى از دین است.»(6)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">4 ـ و در حدیثى از امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى&nbsp;خوانیم: «اَلْخُلْقُ الْمَحْمُودُ مِنْ ثِمارِ الْعَقْلِ، اَلْخُلْقُ الْمَذْمُوْمُ مِنْ ثِمارِ الْجَهْلِ; اخلاق خوب از میوه&nbsp;هاى عقل و آگاهى است و اخلاق بد از ثمرات جهل و نادانى است.»(7)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و از آنجا كه «علم» و «جهل» قابل تغییر است، اخلاق هم به تبع آن قابل تغییر مى&nbsp;باشد.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">5 ـ در حدیث دیگرى از پیامبراكرم(صلى الله علیه وآله) آمده است: «اِنَّ الْعَبْدَ لَیَبْلُغُ بِحُسْنِ خُلْقِهِ عَظیمَ دَرَجاتِ الاْخِرَةِ وَشَرَفَ الْمَنازِلِ وَاِنَّهُ لَضَعیفُ الْعِبادَةِ; بنده خدا به وسیله حسن اخلاق به درجات عالى آخرت و بهترین مقامات مى&nbsp;رسد، در حالى كه ممكن است از نظر عبادت ضعیف باشد!»(8)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در این حدیث اوّلاً مقایسه حسن اخلاق به عبادت، و ثانیاً ذكر درجات بالاى اخروى كه حتماً مربوط به اعمال اختیارى است، و ثالثاً تشویق به تحصیل حسن خلق، همگى نشان مى&nbsp;دهد كه اخلاق یك امر اكتسابى است، نه اجبارى و الزامى و خارج از اختیار! (دقّت كنید)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> این گونه روایات و تعبیرات گویا و پرمعنى در كلمات معصومین(علیهم السلام) زیاد دیده مى&nbsp;شود(9) و همه آنها نشان مى&nbsp;دهد كه صفات اخلاقى قابل تغییر است، و گرنه این تعبیرات و تشویقها لغو و بیهوده بود.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">6 ـ در حدیث دیگرى از رسول&nbsp;خدا(صلى الله علیه وآله) مى&nbsp;خوانیم كه به یكى از یارانش به نام «جریر بن عبداللّه» فرمود: «اِنَّكَ امْرُءٌ قَدْ اَحْسَنَ اللّهُ خَلْقَكَ فَاَحْسِنْ خُلْقَكَ; خداوند به تو چهره زیبا داده، اخلاق خود را نیز زیبا كن!»(10)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> كوتاه سخن این كه: كتب روایى ما پُر از روایاتى است كه همگى دلالت بر امكان تغییر اخلاق آدمى دارد.(11)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> این بحث را با حدیثى از امیر مؤمنان على(علیه السلام) كه تشویق به فضائل اخلاقى مى&nbsp;كند </span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> پایان مى&nbsp;دهیم، فرمود: «اَلْكَرَمُ حُسْنُ السَّجـِیَّةِ وَ اجْتِـنابُ الدَّنِـیَّةِ; ارزش و كیفیّت انسان به اخلاق پسندیده و اجتناب و دورى از اخلاق پست است!»(12)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">دلائل طرفداران عدم تغییر اخلاق</span> </b></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در برابر دلائل بالا بعضى به روایاتى تمسّك جسته&nbsp;اند كه در نظر بد وى از آنها چنین بر مى&nbsp;آید كه اخلاق قابل تغییر نیست، از جمله:</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">1 ـ در حدیث معروفى از پیامبر(صلى الله علیه وآله) آمده است كه فرمود:</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> «اَلنّاسُ مَعادِنٌ كَمَعادِنِ الذَّهَـبِ وَالْفِضَّـةِ، خِیـارُهُمْ فِى الْجاهِلِیِّـةِ خِیـارُهُـمْ فـِی الاِْسْـلامِ; مردم همچون معدنهاى طلا و نقره&nbsp;اند، بهترین آنها در زمان جاهلیّت بهترین آنها در اسلامند.»</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">2 ـ در حدیث دیگرى از همان حضرت(صلى الله علیه وآله) آمده است: «اِذا سَمِعْتُمْ اَنَّ جَبَلا زالَ عَنْ مَكانِهِ فَصَدِّ قُوهُ، وَ اِذا سَمِعْتُمْ بِرَجُل زالَ عَنْ خُلْقِهِ فَلا تُصَدِّ قُوهُ! فَاِنَّهُ سَیَعُودُ اِلى ما جُبِلَ عَلَیْهِ! هر گاه بشنوید كوهى از جایش حركت كرده، تصدیق كنید، امّا اگر بشنوید كسى اخلاقش را رها نموده تصدیق نكنید! چرا كه بزودى به همان فطرت خویش باز مى&nbsp;گردد!»(13)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">پاسخ</span> </b></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> تفسیر این گونه روایات به قرینه دلائل روشن سابق و روایاتى كه صراحت در امكان تغییر اخلاق دارد، چندان مشكل نیست.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> زیرا این نكته قابل قبول است كه روحیّات مردم ذاتاً متفاوت است، بعضى همچون معدن طلا هستند و بعضى نقره، ولى اینها دلیل بر این نمى&nbsp;شود كه این روحیّات قابل تغییر نباشند; و به تعبیر دیگر، این گونه صفات روحى در حدّ مقتضى است نه علّت تامّه، لذا با تجربه دیده&nbsp;ایم كه این افراد بر اثر تعلیم و تربیت بكلّى عوض مى&nbsp;شوند.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اضافه بر این، اگر ما بخواهیم مطابق این حدیث حكم كنیم باید بگوییم كه همه مردم داراى اخلاق نیكند، بعضى خوبند و بعضى خوبتر، (همانند نقره و طلا)، بنابر&nbsp;&nbsp;این، جایى براى اخلاق رذیله طبیعى وجود نخواهد داشت. (دقّت كنید)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در مورد حدیث دوم نیز مسأله جنبه مقتضى دارد نه علّت تامّه، و یا به تعبیر دیگر ناظر به غالب مردم است نه همه مردم; وگرنه مضمون حدیث، مخالف صریح تواریخى است كه در دست است و نشان مى&nbsp;دهد افرادى اخلاق خود را تغییر داده&nbsp;اند، و تا پایان عمر بر همان روش باقى ماندند.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> همچنین مخالف تجربیّات روزمرّه ما است كه بسیارى از افراد فاسد را مى&nbsp;بینیم به وسیله تعلیم و تربیت راه زندگى خود را عوض مى&nbsp;كنند و تا آخر نیز بر روش جدید مى&nbsp;مانند.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> كوتاه سخن این كه: در عین قبول تفاوت روحیّات و سجایاى اخلاقى مردم با یكدیگر، هیچ كس مجبور نیست كه بر اخلاق بد باقى بماند، یا بر اخلاق خوب; صاحبان سجیّه نیك ممكن است بر اثر هواپرستى در منجلاب اخلاق سوء سقوط كنند و صاحبان سجایاى زشت، ممكن است زیر نظر استاد مربّى و در سایه خودسازى به بالاترین مراحل كمال عروج نمایند!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> این نكته نیز گفتنى است كه بعضى از افراد فاسد و مفسد، براى این كه اعمال خود را توجیه كنند، به این گونه منطقها روى مى&nbsp;آورند كه خدا ما را چنین آفریده، اگر مى&nbsp;خواست، مى&nbsp;توانست ما را با اخلاق دیگرى بیافریند!</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> به هر حال، روى آوردن به مكتب طرفداران عدم قابلیّت تغییر اخلاق نتیجه&nbsp;اى جز سقوط در دامان اعتقاد به جبر، و انكار مكتب انبیا و بیهوده شمردن تلاش علماى اخلاق و روانكاوان و سرانجام فساد جوامع بشرى نخواهد داشت.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> پی نوشتها:</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1- محقّق نراقى در جامع السّعادات این نظریه را برگزیده است (جامع السّعادات جلد 1، ص 24)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 12- آیه&nbsp;164 آل عمران نیز همین مضمون را در بردارد</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. به اصول&nbsp;كافى، جلد 1، ص 155و كشف&nbsp;المراد،بحث&nbsp;قضا و قدر درباره مفاسد مذهب جبر مراجعه&nbsp;شود</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3- سفینة البحار، (مادّه خلق)</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4- بحار، جلد 10، ص 369</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 5- بحار، ج 71، ص 385</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 6- غررالحكم، 1280 ـ 1281</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 7- محجّة البیضاء، ج 5، ص 93</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 8- مرحوم كلینى در جلد دوم اصول كافى، در باب حسن الخلق(ص 99) هیجده روایت در این زمینه نقل&nbsp;كرده است</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 9- سفینة البحار، مادّه خلق</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 10- به جلد دوم اصول كافى و روضه كافى، و جلد سوم میزان الحكمة و جلد اوّل سفینة البحار، در ابواب مناسب مراجعه فرمایید</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 11- غرر الحكم</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 12- جامع السّعاده، جلد اوّل، صفحه 24</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> منبع: کتاب اخلاق در قرآن</span></font></p> text/html 2015-06-05T10:57:50+01:00 www.bartarresins.ir آموزش روخوانى قرآن (علائم قرآن) قسمت دوم http://www.bartarresins.ir/post/51 <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">7 . سُكون ( ــــْــ ) </span></b><br> &nbsp;</font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> «سُكون» یعنى «حركت نداشتن». علامت سكون ( ــــْــ ) بالاى حرف قرار مى&nbsp;گیرد. به حرفى كه هیچ حركتى ندارد و داراى علامت سكون است، ساكِن(</span><span dir="LTR">1</span><span lang="AR-SA">) مى&nbsp;گویند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> حرف ساكن به تنهایى خوانده نمى&nbsp;شود، زیرا حركت ندارد. بنابراین، حرف&nbsp;ساكن به كمكِ حرفِ حركت&nbsp;دارِ پیش از خود خوانده مى&nbsp;شود.(</span><span dir="LTR">2</span><span lang="AR-SA">)حرف ساكن و حرف متحرّكِ پیش از آن، یك بخشِ جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اكنون به مثال&nbsp;هاى زیر توجّه كنید و آن&nbsp;ها را بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> جداگانه (تفكیكى)باهم (تركیبى)</span><br> &nbsp;</font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بَعْدُ =بَعْــدُ =بَعْدُ</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> نَعْبُدُ =نَعْــبُــدُ =نَعْبُدُ</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> أَرْسَلَ =أَرْسَــلَ =أَرْسَلَ</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> أَنْعَمْتَ =أَ&nbsp;نْــعَمْــتَ =أَنْعَمْتَ</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ىُوَسْوِسُ =یُــوَسْــوِسُ =یُوَسْوِسُ</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">توجّه</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* در بسیارى از قرآن&nbsp;ها، علامت سكون به شكل ( ــــــ ) یا به صورت ( ــــــ ) است. پس علامت ( ـــْـ ) = ، .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* اگر پس از صداى فتحه، حرف (واو ساكن) یا (یاء ساكن) قرار گیرد، باید فتحه به نرمى تلفّظ یا ادا شود. یعنى به هنگام خواندن، نباید فتحه به ضمّه یا كسره تبدیل شود. مثلاً:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> كَوْثَرَ درست است نه كُوْثَرَ ;</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> همچنین</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> كَیْفَ درست است نه كِیْفَ.(3)</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* اگر پیش از یك حرف ساكن، حرف ساكن دیگرى نیز وجود داشته </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> باشد، هر دو حرف ساكن به كمكِ حرف قبلى خوانده مى&nbsp;شوند و همراه با آن، یك بخش جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهند. به این مثال&nbsp;ها توجّه كنید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> فَتْحْ، خَوْفْ، بَیْتْ، صَیْفْ، قُرَیْشْ، عَصْرْ، خُسْرْ، صَبْرْ، قَدْرْ، شَهْرْ، أَمْرْ، فَجْرْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* اگر پیش از حرف ساكن، یكى از حروف مدّ (صداهاى كشیده) باشد، حرف ساكن و حرف مدّ به كمك حرف قبلى خوانده مى&nbsp;شوند و همراه با آن، یك بخشِ جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهند; مانند ناسْ، دینْ، ماعُونْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">پرسش :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. سكون به چه معناست و علامت سكون كجاى حرف قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2.به چه حرفى «ساكن» مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3. آیا حرف ساكن به تنهایى خوانده مى&nbsp;شود؟ چرا؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4. حرف ساكن به كمك چه حرفى خوانده مى&nbsp;شود و همراه با آن، چند بخش از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 5. آیا حرف ساكن در آغاز كلمه قرار مى&nbsp;گیرد؟ چرا؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 6. علامت سكون به چه شكل&nbsp;هایى نوشته مى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 7. اگر پس از صداى فتحه، حرف (واو ساكن) یا (یاء ساكن) قرار گیرد، فتحه باید چگونه خوانده شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 8. لین به چه معناست; و به چه حرف&nbsp;هایى، «حروف لین» مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 9. اگر پیش از یك حرف ساكن، حرف ساكن دیگرى نیز وجود داشته باشد به چه صورت خوانده مى&nbsp;شود؟ در این هنگام، چند بخش جداگانه از كلمه تشكیل مى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 10. اگر پیش از حرف ساكن، یكى از حروف مدّ باشد، حرف ساكن و حرف مدّ به چه صورت خوانده مى&nbsp;شوند؟ در این هنگام، چند بخش جداگانه از كلمه تشكیل مى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تمرین :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. چهارده كلمه زیر را یك بار جداگانه (تفكیكى) و یك بار با هم (تركیبى) بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مِنْ ـ لَوْ ـ فَجْرِ ـ نَصْرُ ـ صَدْرَكَ ـ بِحَمْدِ ـ لَمْ یَكُنْ ـ فَوَسَطْنَ ـ زُلْزِلَتِ ـ أَغْنى ـ رَدَدْناهُ ـ زِلْزالَها ـ بِأَصْحابِ ـ أَفَلایَعْلَمُ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. چهارده كلمه در قرآن پیدا كنید كه داراى علامت سكون باشند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">8 . تَشدید ( ـــّـ ) </span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> هر حرفى كه علامت تَشدید ( ـــّـ ) بالاى آن باشد، در هنگام خواندن، بدون فاصله و قطع صدا، به صورت دو حرف خوانده مى&nbsp;شود، به گونه&nbsp;اى كه به هنگام خواندن، حرف اوّل، ساكن، و حرف دوم، حركت&nbsp;دار تلفّظ مى&nbsp;شود. حرفى كه علامت تشدید دارد، محكم و با شدّت خوانده یا اَدا مى&nbsp;شود; از این رو آن را «حرف مُشَدَّد» مى&nbsp;نامند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بنابراین، «حرف مشدّد» در حقیقت شامل دو حرف است كه اوّلى حركت ندارد. به همین دلیل، حرف مُشدّد مانند حرف ساكن، به تنهایى خوانده نمى&nbsp;شود و در آغاز كلمه قرار نمى&nbsp;گیرد. پس حرف مشدّد به كمك حرفِ حركت&nbsp;دارِ قبلى خوانده مى&nbsp;شود. حرفِ حركت&nbsp;دارِ قبلى با حرفِ مشدّد، دو بخشِ جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهند; به این ترتیب:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> تَبَّ كه خوانده مى&nbsp;شود:تَبْبَ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> كُلِّ كه خوانده مى&nbsp;شود: كُلْلِ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> أُمُّ كه خوانده مى&nbsp;شود:أُمْمُ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> إِنّا كه خوانده مى&nbsp;شود: إِنْ&nbsp;نا .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> رَبّى كه خوانده مى&nbsp;شود: رَبْ&nbsp;بى .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> یُصِرُّونَ كه خوانده مى&nbsp;شود: یُصِرْرُونَ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تذكّر</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* براى آنكه مفهوم تشدید بهتر فهمیده شود، حرف مشدّد به صورت دو حرف نوشته شد كه حرف اوّلِ ساكن همراه با حرفِ قبلى، یك بخش از كلمه; و حرف دوم، بخش دیگر را تشكیل مى&nbsp;دهند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* اگر دو حرفِ مثلِ هم كنار یكدیگر قرار گیرند و اوّلى حركت&nbsp;دار و دومى ساكن باشد، تشدید به كار نمى&nbsp;رود. مثلاً در كلمه مَمْنُون، دو حرف میم جداگانه نوشته و خوانده مى&nbsp;شوند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* اگر حرف مشدّد داراى علامت كسره&nbsp;باشد، گاه علامت كسره رابالاى حرف و زیر تشدید قرار مى&nbsp;دهند; مثلاً به جاى رَبِّ مى&nbsp;نویسند: رَبِّ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">پرسش :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. تشدید كجاى حرف قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. حرفى را كه علامت تشدید دارد، چه مى&nbsp;نامند؟ چرا؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3. حرف تشدیددار چگونه خوانده مى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4. چرا حرف مشدّد به تنهایى خوانده نمى&nbsp;شود و در آغاز كلمه قرار نمى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 5. حرف مشدّد به صورت چند بخشى خوانده مى&nbsp;شود؟ هر بخش شامل كدام حرف است؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 6. اگر دو حرفِ مثل هم كنار یكدیگر قرار گیرند و اوّلى حركت&nbsp;دار و دومى ساكن باشد، آیا در آن تشدید به كار مى&nbsp;رود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 7. اگر حرف مشدّد داراى علامت كسره باشد، گاه علامت كسره كجا قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تمرین:</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. چهارده كلمه زیر را یك بار جداگانه (تفكیكى) و یك بار با هم (تركیبى) بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> حَقِّ ـ خَفَّتْ ـ رَبُّكَ ـ فَسَبِّحْ ـ عَدَّدَهُ ـ فَصَلِّ ـ حُصِّلَ ـ تُحَدِّثُ ـ تَنَزَّلُ ـ یُكَذِّبُ ـ تَطَّلِعُ ـ لَتَرَوُنَّ ـ لَتُسْئَلُنَّ ـ لَیُنْبَذَنَّ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. چهارده كلمه در قرآن پیدا كنید كه داراى علامت تشدید باشند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">9 . تَنوین نَصب ( ــــًـ ) </span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> تَنوین نون ساكنى است كه در آخر برخى از كلمات عربى خوانده مى&nbsp;شود، امّا نوشته نمى&nbsp;شود. تنوین سه گونه است:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> الف. تنوینِ نَصْب</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ب. تنوینِ جَرّ</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ج. تنوینِ رَفْع</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> علامت تنوینِ نَصب، دو فتحه ( ــــًـ ) است كه بالاى حرف قرار مى&nbsp;گیرد. به كلمه&nbsp;اى كه تنوین نصب دارد، مَنصوب مى&nbsp;گویند; مانند بً كه خوانده مى&nbsp;شود: بَنْ.(4)</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اكنون به این مثال&nbsp;ها توجّه كنید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> نارًا خوانده مى&nbsp;شود:نارَنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> أَفْواجًاخوانده مى&nbsp;شود:أَفْواجَنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> تَوّابًاخوانده مى&nbsp;شود: تَوّابَنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> رَحْمَةً خوانده مى&nbsp;شود: رَحْمَتَنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> صُبْحًا خوانده مى&nbsp;شود: صُبْحَنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> معمولاً پس از تنوین نصب یك «الف» نوشته مى&nbsp;شود كه خوانده نمى&nbsp;شود; ولى این الف در سه مورد نوشته نمى&nbsp;شود:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. هنگامى كه در پایان كلمه، تاء گِرد (ة ـ ـة) باشد; مثلاً:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> تَذْكِرَةً خوانده مى&nbsp;شود: تَذْكِرَتَنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مَوْعِظَةً خوانده مى&nbsp;شود:مَوْعِظَتَنْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. هنگامى كه در پایان كلمه، یاء (ى) باشد(5); مثلاً:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> هُـدًى خوانده مى&nbsp;شود: هُـدَنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3. هنگامى كه در پایان كلمه، همزه (ء) باشد; مثلاً:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مـاءً خوانده مى&nbsp;شود:مـاءَنْ.(6)</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">توجّه</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* حرفى كه داراى تنوین نصب است، یك بخشِ جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهد.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* گاه تنوین نصب را روى (الف) مى&nbsp;گذارند، نه روى حرف پیش از الف; مانند خَیْراً به جاى خَیْرًا.(7)</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">پرسش :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. تنوین چیست؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. تنوین چند گونه است؟ آن&nbsp;ها را نام ببرید.<br> 3. علامت «تنوین نصب» چیست و كجاى حرف قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4. در فارسى، به علامتِ «نصب» چه مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 5. به كلمه&nbsp;اى كه «تنوین نصب» دارد، چه مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 6. معمولاً پس از «تنوین نصب» چه حرفى نوشته مى&nbsp;شود كه خوانده نمى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 7. در چه مواردى، پس از «تنوین نصب»، الف نوشته نمى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 8. حرفى كه داراى «تنوین نصب» است، چند بخش جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تمرین :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. چهارده كلمه زیر را یك&nbsp;بار جداگانه (تفكیكى) و یك بار با هم (تركیبى) بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> كُفُوًا ـ شَرًّا ـ جَمْعًا ـ طَیْرًا ـ مالاً ـ قَدْحًا ـ مُبْصِرَةً ـ نَقْعًا ـ مُسَمًّى ـ أَذًى ـ جَزاءً ـ أَشْتاتًا ـ مَغْفِرَةً ـ فاكِهَةً.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. چهارده كلمه در قرآن پیدا كنید كه داراى تنوین نصب باشند.</span></font></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNormal"> <font color="#ff9933" face="Tahoma" size="2"><a target="_blank"> <img data-cke-saved-src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(18).jpg" src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(18).jpg" border="0" height="223" width="301"></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">10 . تَنوینِ جَرّ ( ـــــ )</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> علامت تنوینِ جَرّ، دو كسره ( ـــــ ) است كه زیر حرف قرار مى&nbsp;گیرد. به كلمه&nbsp;اى كه تنوین جرّ دارد، مَجرور مى&nbsp;گویند; مانند د كه خوانده مى&nbsp;شود: دِنْ.(8)</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اكنون به این مثال&nbsp;ها توجّه كنید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> خُسْر خوانده مى&nbsp;شود:خُسْرِنْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> حاسِد خوانده مى&nbsp;شود:حاسِدِنْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> حِجارَة خوانده مى&nbsp;شود:حِجارَتِنْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> راضِیَة خوانده مى&nbsp;شود: راضِیَتِنْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> یَوْمَئِذ خوانده مى&nbsp;شود:یَوْمَئِذِنْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تذكّر</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* حرفى كه داراى تنوین جرّ است، یك بخشِ جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهد.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">پرسش :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. علامت «تنوین جرّ» چیست و كجاى حرف قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. در فارسى، به علامتِ «جرّ» چه مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1ـ در فارسى، به علامت جرّ «دو زیر» مى&nbsp;گویند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3. به كلمه&nbsp;اى كه «تنوین جرّ» دارد، چه مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4. حرفى كه داراى «تنوین جرّ» است، چند بخش جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تمرین :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. چهارده كلمه زیر را یك بار جداگانه (تفكیكى) و یك بار با هم (تركیبى) بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> جُوع ـ خَوْف ـ عَمَد ـ أَمْر ـ غاسِق ـ هُمَزَة ـ ذَرَّة ـ عیشَة ـ قُرَیْش ـ سِجّیل ـ تَقْویم ـ مَأْكُول ـ مَمْنُون ـ مُمَدَّدَة.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. چهارده كلمه در قرآن پیدا كنید كه داراى تنوین جرّ باشند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">11 . تَنوینِ رَفع ( ــــٌـ ) </span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> علامت تنوینِ رَفع، دو ضمّه ( ــــٌـ ) است(9) كه بالاى حرف قرار مى&nbsp;گیرد. به كلمه&nbsp;اى كه تنوین رفع دارد، مَرفوع مى&nbsp;گویند; مانند شٌ كه خوانده مى&nbsp;شود: شُنْ.(10)</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اكنون به این مثال&nbsp;ها توجّه كنید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> حَبْلٌ خوانده مى&nbsp;شود: حَبْلُنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> سَلامٌ خوانده مى&nbsp;شود: سَلامُنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> لَشَدیدٌ خوانده مى&nbsp;شود:لَشَدیدُنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> حامِیَةٌ خوانده مى&nbsp;شود:حامِیَتُنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مُؤْصَدَةٌ خوانده مى&nbsp;شود:مُؤْصَدَتُنْ .</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">توجّه</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* حرفى كه داراى تنوین رفع است، یك بخشِ جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهد.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> پرسش :</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. علامت «تنوین رفع» چیست و كجاى حرف قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. در فارسى، به علامتِ «رفع» چه مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3. به كلمه&nbsp;اى كه «تنوین رفع» دارد، چه مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4. حرفى كه داراى «تنوین رفع» است، چند بخش جداگانه از كلمه را تشكیل مى&nbsp;دهد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تمرین :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. چهارده كلمه زیر را یك بار جداگانه (تفكیكى) و یك بار با هم (تركیبى) بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> نارٌ ـ أَجْـرٌ ـ أَحَدٌ ـ خَیْرٌ ـ وَیْلٌ ـ عابِدٌ ـ لَشَهیدٌ ـ لَخَبیرٌ ـ لَكَنُودٌ&nbsp;&nbsp;ـ حَمیدٌ ـ حَرَجٌ ـ هاوِیَةٌ ـ واحِدَةٌ ـ رِضْوانٌ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. چهارده كلمه در قرآن پیدا كنید كه داراى تنوین رفع باشند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">12 . مَدّ ( ـــــ ) </span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> پیش از این، با صداهاى كشیده، یا حروفِ مَدّىِ ( ا ـ ى ـ وُ ) آشنا شدیم. هرگاه بالاى حرف مدّى، علامت مدّ ( ـــــ ) قرار گیرد(11)، حرف مدّى با صداى كشیده&nbsp;تر خوانده مى&nbsp;شود; مثلاً:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> جآءَ خوانده مى&nbsp;شود:جااااءَ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> جىءَ خوانده مى&nbsp;شود:جى&nbsp;ى&nbsp;ى&nbsp;ىءَ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> سآءَ خوانده مى&nbsp;شود:سااااءَ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> سُوءُ خوانده مى&nbsp;شود:سُووووءُ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> سىءَ خوانده مى&nbsp;شود:سى&nbsp;ى&nbsp;ى&nbsp;ىءَ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> به حرفى كه علامت مدّ داشته باشد، «مَمدود» مى&nbsp;گویند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تذكّر</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* معمولاً علامت مدّ بالاى سه حرف (الف) و (یاء) و (واو) قرار </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مى&nbsp;گیرد كه (الف مدّى) و (یاء مدّى) و (واو مدّى) نام دارند. پس از حروف مدّى، این سه حرف قرار مى&nbsp;گیرند:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">ـ هـمـزه ; مثال: مآ أَغْنى.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">ـ حرف ساكن ; مثال: آلاْنَ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">ـ حرف مشدّد ; مثال: ضآلّینَ</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">پرسش :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. علامت مدّ كجاى حرف مدّى قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. حرفى كه داراى علامت مدّ است، چگونه خوانده مى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3. به حرفى كه علامت مدّ داشته باشد، چه مى&nbsp;گویند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4. معمولاً علامت مدّ بالاى چه حرف&nbsp;هایى قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 5. پس از حروف مدّى چه حرف&nbsp;هایى قرار مى&nbsp;گیرند؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تمرین :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. چهارده كلمه زیر را یك بار جداگانه (تفكیكى) و یك بار با هم (تركیبى) بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> إِنّآ أَنْزَلْناهُ ـ وَ لا أَنْتُمْ ـ فى أَحْسَنِ ـ أَلَّذى أَطْعَمَهُمْ ـ یَدآ أَبى ـ شِتآءِ ـ مَلــئِكَةُ ـ یُرآؤُنَ ـ مآأَدْریكَ ـ إِنّآ أَعْطَیْناكَ ـ أَتُحآجُّونّى ـ تَأْمُرُونّى ـ فى أَمْرى ـ مآ أَعْبُدُ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. چهارده كلمه در قرآن پیدا كنید كه داراى علامت مدّ باشند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">13 . وَصل ( ــــــ ) </span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> «علامتِ وَصل» نشانه&nbsp;اى است به این شكل: ( ــــــ ) كه هر گاه بالاى همزه قرار گیرد، آن همزه خوانده نمى&nbsp;شود. در این حالت، حرف&nbsp;هاى پیش از همزه و پس از همزه به یكدیگر مى&nbsp;چسبند و وصل مى&nbsp;شوند; مثلاً:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> وَانْحَرْ خوانده مى&nbsp;شود:وَنْحَرْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> وَالْعَصْرِخوانده مى&nbsp;شود:وَلْعَصْرِ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بِالْحَقِّ خوانده مى&nbsp;شود:بِلْحَقِّ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> وَامْرَأَتُهُ خوانده مى&nbsp;شود:وَمْرَأَتُهُ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بِرَبِّ الْفَلَقِ خوانده مى&nbsp;شود:بِرَبِّلْفَلَقِ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">توجّه</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* به همزه&nbsp;اى كه علامت وصل بالاى آن باشد، «همزه وصل» مى&nbsp;گویند. همزه وصل در آغازِ خواندنِ كلام، تلفّظ مى&nbsp;شود، مانند إِجْعَلْ; ولى در میانِ خواندنِ كلام، تلفّظ نمى&nbsp;شود، مانند رَبِّ اجْعَلْ كه خوانده مى&nbsp;شود: رَبِّجْعَلْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* در برخى از قرآن&nbsp;ها، علامت وصل را بالاى «همزه وصل» نمى&nbsp;گذارند. در این صورت، باید خودمان حرفِ پیش از همزه را به حرفِ </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> پس از همزه وصل كنیم; مثلاً:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> وَانْحَرْ خوانده مى&nbsp;شود: وَنْحَرْ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">* اگر پیش از علامت وصل، تنوین باشد، حرف نون (كه در تنوین به صورت ساكن است و تلفّظ مى&nbsp;شود) مكسور خوانده مى&nbsp;شود; به این ترتیب:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مَثَلاً الْقَوْمُ(ر مَثَلَنْ الْقَوْمُ) خوانده مى&nbsp;شود:&nbsp;&nbsp;&nbsp;مَثَلَنِ&nbsp;لْقَوْمُ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بِغُلام اسْمُهُ (ر بِغُلامِنْ اسْمُهُ) خوانده مى&nbsp;شود: &nbsp;&nbsp;&nbsp;بِغُلامِنِ سْمُهُ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> فِسْقٌ الْیَوْمَ (ر فِسْقُنْ الْیَوْمَ) خوانده مى&nbsp;شود: &nbsp;&nbsp;&nbsp;فِسْقُنِ لْیَوْمَ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در برخى از قرآن&nbsp;ها، براى راهنمایى خوانندگان، یك نون مكسور (نِ) زیر تنوینِ این گونه كلمه&nbsp;ها قرار مى&nbsp;دهند; مانند فِسْقٌنِ الْیَوْمَ. گاه نیز تنوین را حذف مى&nbsp;كنند و نونِ مكسور را زیر حرف مى&nbsp;گذارند; مانند فِسْقُنِ الْیَوْمَ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">پرسش :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. «علامت وصل» كجاى همزه قرار مى&nbsp;گیرد؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. هر گاه همزه&nbsp;اى علامت وصل داشته باشد، كلمه چگونه خوانده مى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3. «همزه وصل» چه همزه&nbsp;اى است؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4. اگر پیش از علامت وصل، تنوین باشد، كلمه چگونه خوانده مى&nbsp;شود؟</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><b> <span lang="AR-SA">تمرین :</span></b></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1. چهارده كلمه زیر را یك بار جداگانه (تفكیكى) و یك بار با هم (تركیبى) بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> وَالْفَتْحِ ـ كَالْعِهْنِ ـ كَالْفَراشِ ـ عِلْمَ الْیَقینِ ـ هُوَالاَْبْتَرُ ـ لِحُبِّ&nbsp;الْخَیْرِ ـ مِنَ الْجِنَّةِ ـ طَعامِ&nbsp;الْمِسْكینِ ـ زُرْتُمُ الْمَقابِرَ ـ وَاسْتَغْفِرْهُ ـ یَدُعُّ الْیَتیمَ ـ یَمْنَعُونَ الْماعُونَ ـ شَرِّ&nbsp;الْوَسْواسِ ـ حَمّالَةَ الْحَطَبِ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2. چهارده كلمه زیر را یك بار جداگانه (تفكیكى) و یك بار با هم (تركیبى) بخوانید:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ثَلاثَةٌ انْتَهُوا ـ كَرَماد اشْتَدَّتْ ـ بِزینَة الْكَواكِبِ ـ عَزیزٌ ابْنُ ـ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها ـ بِرَحْمَة ادْخُلْ ـ سَوآءً الْعاكِفُ ـ أَلیمًاالَّذینَ ـ یَوْمَئِذالْحَقُّ ـ عَدْن الَّتى ـ عادٌالْمُرْسَلینَ ـ مِصْباحٌ الْمِصْباحُ ـ شَیْئًا اتَّخَذَها ـ إِفْكٌ افْتَریهُ.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3. چهارده كلمه در قرآن پیدا كنید كه داراى علامت وصل باشند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> پی نوشتها:</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1ـ ساكن یعنى داراىِ «سكون»; و سكون به معنى «آرامش» است. هنگامى كه حرفى با سكون خوانده مى&nbsp;شود، یعنى داراى آرامش است، زیرا هیچ صدایى ندارد.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2ـ حرف ساكن هیچ&nbsp;گاه در آغازِ كلمه قرار نمى&nbsp;گیرد; زیرا آغاز كردنِ كلمه بدون هیچ حركتى، مشكل است.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3ـ به دو حرف واو ساكن و یاء ساكن كه حرفِ پیش از آن&nbsp;ها مفتوح باشد، حروف لین مى&nbsp;گویند. «لین» یعنى «نرمى»; و این دو حرف را «لین» مى&nbsp;نامند، زیرا به نرمى تلفّظ یا ادا مى&nbsp;شوند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4ـ در فارسى، به علامت نصب «دوزَبَر» مى&nbsp;گویند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 5ـ این (یاء) باید منقلب از (الف) و به جاى آن باشد.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 6ـ استثناء: دو كلمه (جُزْءًا) و (سُوءًا) با الف نوشته مى&nbsp;شوند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 7ـ در این كتاب تنوین نصب روى حرف پیش از الف گذاشته شده است.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 8ـ یكى از این دو ضمّه رو به پایین و دیگرى رو به بالا و چسبیده به یكدیگر (ــ) نوشته مى&nbsp;شود، ولى دستگاه تایپ و حروفچینى آن را به شكل (ــٌـ) مى&nbsp;نویسد. پس علامت ــٌـ = ــــ&nbsp;. البتّه در برخى قرآن&nbsp;ها علامت رفع به دلایلى گاه به شكل دو ضمّه كنار یكدیگر (ــُـُـ) نوشته شده است.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 9ـ در فارسى، به علامت رفع «دوپیش» مى&nbsp;گویند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 10ـ همان گونه كه پیش از این گفته شد، مدّ یعنى كشش. و چون علامت مدّ باعث كشش بیشتر حروف مدّى مى&nbsp;شود، به آن، علامت مدّ مى&nbsp;گویند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 11ـ همزه و سكون و تشدید علّت و سبب مدّ هستند و كشیده نمى&nbsp;شوند.</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> منبع: کتاب آموزش قرآن</span></font></p> text/html 2015-06-05T10:55:12+01:00 www.bartarresins.ir عقل از دیدگاه قرآن http://www.bartarresins.ir/post/50 <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ببینیم آیا عقل ازنظر قرآن سند است و به تعبیر علماى فقه و اصول آیا عقل حجت ست‏یه خیر؟ و این بدان معنى است كه اگر دریافتى واقعا دریافت صحیح عقل باشد آیا مى‏باید بشر بدان احترام بگذارد و بر طبق آن عمل كند یا نه؟ و اگر عمل كند و احیانا در مواردى مرتكب خطا شود آیا خداوند او را معذور مى‏دارد یا معاقب خواهد داشت؟ و اگر عمل نكند آیا خداوند به این دلیل كه چرا با اینكه عقلت‏حكم مى‏كرد، عمل نكردى، او را مجازات خواهد كرد یا خیر؟ </span><br> &nbsp;</font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"> <a data-cke-saved-name="f2" name="f2"><span lang="AR-SA">دلائل سندیت عقل </span> </a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مسئله سندیت و حجیت عقل از نظر اسلام در جاى خودش ثابت است. و علماى اسلام نیز از ابتدا تا كنون - جز گروهى اندك - هیچكدام در سندیت عقل تردید نداشته‏اند و آنرا جزو منابع چهارگانه فقه بحساب آورده‏اند. </span><br> &nbsp;</font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"> <a data-cke-saved-name="f3" name="f3"><b><span lang="AR-SA">1- دعوت به عقل از طرف قرآن </span></b></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ما چون درباره قرآن گفتگو مى‏كنیم لازمست دلائل حجیت عقل را از خود قرآن استخراج نمائیم. قرآن به انحاء مختلف - به خصوص تاكید مى‏كنم كه بانحاء مختلف - سندیت عقل را امضا كرده است. تنها در یك مورد مى‏توان از حدود شصت، هفتاد آیه قرآن نام برد كه در آنها به این مسئله اشاره شده است كه; این موضوع را طرح كرده‏ایم تا درباره آن تعقل كنید. بعنوان مثال از یك یك تعبیر شگفت‏انگیز قرآن برایتان نمونه مى‏آوریم. قرآن مى‏فرماید: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ان شرالدواب عند الله الصم البكم الذین لایعقلون (سوره انفال آیه 22)بدترین جنبنده‏ها (1) كسانى هستند كه كر و گنگ و لایعقلند. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> البته واضح است كه منظور قرآن از كر و لال، كر و لال عضوى نیست، بلكه منظور آن دسته از مردم است كه حقیقت را نمى‏خواهند بشنوند و یا مى‏شنوند و به زبان اعتراف نمى‏كنند. گوشى كه از شنیدن حقایق عاجز است و صرفا براى شنیدن مهملات و خزعبلات آمادگى دارد از نظر قرآن كر است. و زبان كه تنها براى چرندگویى بكار مى‏افتد به تعبیر قرآن لال است. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> لایعقلون نیز كسانى هستند كه از اندیشه خویش سود نمى‏گیرند. قرآن اینگونه افراد را كه نام انسان زیبنده آنها نیست، در سلك حیوانات و بنام چهارپایان مخاطب خویش قرار مى‏دهد. (2) در یك آیه دیگر ضمن طرح یك مسئله توحیدى در مورد توحید افعالى و توحید فاعلى مى‏فرماید: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و ما كان لنفس ان تؤمن الا باذن الله (سوره یونس آیه 100)هیچكس را نرسد كه ایمان بیاورد مگر باذن الهى. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بدنبال طرح این مسئله غامض كه هر ذهنى ظرفیت تحمل و درك آنرا ندارد و براستى انسان را تكان مى‏دهد; آیه را چنین دنبال مى‏كند: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و یجعل الرجس على الدین لایعقلون (سوره یونس آیه 100)و بر آنانكه تعقل نمى‏كنند پلیدى قرار مى‏دهد. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در این دو آیه كه بعنوان نمونه ذكر كردیم، قرآن باصطلاح اهل منطق بدلالت مطابقى دعوت به تعقل نموده است. آیات بسیار دیگرى نیز وجود دارند كه قرآن بدلالت التزامى سندیت عقل را امضا مى‏كند (3) بعبارت دیگر سخنانى مى‏گوید كه پذیرش آنها بدون آنكه حجیت عقل پدیرفته شده باشد امكان پذیر نیست. مثلا از حریف استدلال عقلى مى‏طلبد: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> قل هاتوا برهانكم (سوره بقره آیه 111)بدلیل التزام مى‏خواهد این حقیقت را بیان كند كه عقل سند و حجیت است و یا اینكه رسما براى اثبات وحدت واجب الوجود قیاس منطقى ترتیب مى‏دهد: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> لوكان فیهما آلهة الاالله لفسدتا (سوره انبیاء آیه 22)در اینجا قرآن یك قضیه شرطیه تشكیل داده; مقدم را استثنا كرده و تالى را نادیده گرفته است. قرآن با اینهمه تاكید بر روى عقل مى‏خواهد این حرف بعضى از ادیان را كه مى‏گویند ایمان با عقل بیگانه است و براى مؤمن شدن باید فكر را تعطیل كرد و تنها قلب را بكار انداخت تا نور خدا در آن راه یابد، ابطال نماید. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"> <a data-cke-saved-name="f4" name="f4"><b><span lang="AR-SA">2- استفاده از نظام على و معلولى </span></b></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> دلیل دیگرى كه نشان مى‏دهد قرآن براى عقل اصالت قائل است این است كه مسائل را در ارتباط على و معلولى آنها بیان مى‏كند. رابطه علت و معلول و اصل علیت پایه تفكرات عقلانى است و قرآن خود آن را محترم شمرده و بكار مى‏برد. با آنكه قرآن از جانب خدا سخن مى‏گوید و خداوند نیز و خداوند نیز آفریننده نظام علت و معلولى است و طبعا سخن از ماورائیست كه علت و معلول مادون آن قرار دارند با اینهمه از این موضوع غفلت نمى‏كند كه از نظام سببى و مسببى عالم یاد كند و وقایق و پدیده‏ها را مقهور این نظام بداند. بعنوان مثال، این آیه را در نظر بگیریم كه مى‏فرماید: </span></font> </p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ان الله ما بقوم حتى یغیروا ما بانفسهم (سوره رعد آیه 11) </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> مى‏خواهد بگوید درست است كه همه سرنوشتها با ارده خداست ولى خداوند سرنوشت را از ماوراى اختیار و تصمیم و عمل بشر بر او تحمیل نمى‏كند و كار گزاف انجام نمى‏دهد. بلكه سرنوشتها هم نظامى دارند و خدا سرنوشت هیچ جامعه‏اى را خود بخود و بى‏وجه عوض نمى‏كند، مگر انكه آنان خودشان، در آنچه كه مربوط به خودشان است، مانند نظامهاى اخلاقى و اجتماعى و ... و آنچه مربوط به وظایف فردیشان است، تغییر دهند. </span> </font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> از سوى دیگر قرآن مسلمانان را تشویق مى‏كند تا به مطالعه در احوال و سرگذشت اقوام پیشین بپردازند، و از آن درس عبرت بگیرند. بدیهى است كه اگر سرگذشت اقوام و ملتها و نظامیان بر اساس گزاف و تصادف بود و اگر سرنوشتها از بالا به پایین تحمیل مى‏گردید دیگر مطالعه و پندآموزى معنى نداشت. قرآن با این تاكید مى‏خواهد تذكر دهد كه بر سرنوشت اقوام نظامات واحدى حاكم است. به این ترتیب اگر شرایط جامعه‏اى مشابه شرایط جامعه دیگر باشد سرنوشت همان جامعه در انتظارش خواهد بود. در آیه دیگرى مى‏فرماید: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> فكان من قریة اهلكناها و هى ظالمة فهى خاویة على عروشها و بئر معطلة و قصر مشید. افلم یسیروا فى الارض فتكون لهم قلوب یعقلون بها او اذان یسمعون بها... (سوره حج آیات 45 و 46) </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> چه بسا شهر و دیراى كه ما اهلش را در آن حال كه به ظلم و ستم مشغول بودند بخاك هلاك نشاندیم و اینك آن شهرها از بنیاد ویران است و چه چاه و قناتهاى آب كه معطل بماند و چه قصرهاى عالى كه بیصاحب گشت. اكنون مردمان این زمان آیا نمى‏خواهند در روى زمین گردش كنند و در احوال اقوام و ملل مطالعه نمایند و از آنها درس بگیرند ... در تمام این مطالب قبول نظامات بدلالت التزام مؤید نظم على و معلولى است و پذیرش رابطه على و معلولى به معناى قبول سندیت عقل است. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"> <a data-cke-saved-name="f5" name="f5"><b><span lang="AR-SA">3- فلسفه احكام </span></b></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> یكى دیگر از دلایل حجیت عقل از نظر قرآن این است كه براى احكام و دستورها، فلسفه ذكر مى‏كند. معناى این امر این است كه دستور داده شده معلول این مصلحت مى‏باشد. علماى اصول مى‏گویند مصالح و مفاسد در سلسله علل احكام قرار مى‏گیرند. مثلا قرآن در یكجا مى‏گوید نمازى بپاى دارید و در جاى دیگر فلسفه‏اش را هم یادآورى مى‏كند: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ان الصلوة تنهاى عن الفحشا و المنكر (سوره عنكبوت آیه 45) </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اثر روحى نماز را متذكر مى‏گردد كه چگونه با انسان تعالى مى‏دهد و بسبب این تعالى انسان از فحشا و بدیها انزجار و انصراف پیدا مى‏كند و یا از روزه یاد مى‏كند و بدنبال دستور به اجراى آن مى‏گوید: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> كتب علیكم الصیام كما كتب على الذین من قبلكم لعلكم تتقون (سوره بقره آیه 183) </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و چنین است در مورد سایر احكام نظیر زكوة و جهاد و ... كه درباره همه آنها از لحاظ فردى و اجتماعى توضیح مى‏دهد. به این ترتیب قرآن به احكام آسمانى در عین ماورائى بودن جنبه این دنیایى و زمینى مى‏دهد و از انسان مى‏خواهد درباره آنها اندیشه كند تا كنه مطلب براى او روشن گردد و تصور نكند كه اینها صرفا یك سلسله رمزهاى مافوق فكر بشر است. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"> <a data-cke-saved-name="f6" name="f6"><b><span lang="AR-SA">4- مبارزه با لغزشهاى عقل </span></b></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> دلیل دیگرى كه بر اصالت عقل نزد قرآن دلالت دارد و از دلایل قبلى رساتر است، مبارزه قرآن با مزاحمهاى عقل است. براى توضیح این مطلب ناگزیر باید مطالبى را مقدمتا بیان كنیم ذهن و فكر انسان در بسیارى موارد دچار اشتباه مى‏شود. این موضوع نزد همه ما شایع و رایج است. البته منحصر به عقل نیست بلكه حواس و احساسات نیز مرتكب خطا مى‏شوند مثلا براى قوه باصره دهها نوع خطا ذكر كرده‏اند. در مورد عقل بسیار اتفاق مى‏افتد كه انسان استدلالى ترتیب مى‏دهد و بر اساس آن نتیجه‏گیرى مى‏كند اما بعد احیانا درمى‏یابد كه استدلال از پایه نادرست بوده است. اینجا این سؤال مطرح مى‏شود كه آیا باید بواسطه عملكرد نادرست ذهن در پاره‏اى موارد، قوه اندیشه را تعطیل كرد یاآنكه نه، با وسایل و اسباب دیگرى مى‏باید خطاهاى ذهن را پیدا كرد و از آنها جلوگیرى نمود؟ در پاسخ این پرسش، سوفسطائیان مى‏گفتند اعتماد بر عقل جایز نیست و اساسا استدلال كردن كار لغوى است. فلاسفه در این زمینه جوابهاى داندانشكنى به اهل سفسطه داده‏اند كه از جمله آنها یكى این است كه سایر حواس هم مانند عقل اشتباه مى‏كنند ولى هیچكس حكم به تعطیلى و استفاده نكردن از آنها نمى‏دهد. از آنجا كه كنار گذاردن عقل ممكن نبود ناچار متفكرین مصمم شدند تا ره خطا را سد كنند. در بررسى این موضوع متوجه این نكته شدند كه هر استدلال از دو قسمت تشكیل شده است; ماده و صورت، درست نظیر یك ساختمان كه مصالحى نظیر گچ و سیمان و آهن و... در ساختن آن بكار رفته (ماده) و شكل خاصى نیز بخود گرفته است (صورت). براى آنكه ساختمان، از هر جهت‏خوب و كامل ساخته بشود، لازم است هم مصالح مناسبى براى آن در نظر گرفته شود و هم آنكه نقشه‏اش صحیح و بى‏نقص باشد. در استدلال هم براى تضمین صحت آن لازم است هم ماده‏اش درست باشد و هم صورتش. براى بررسى و قضاوت درباره صورت استدلال، منطق ارسطویى یا منطق صورى بوجود آمد. وظیفه منطق صورى این بود كه درست‏یا نادرست بودن صورت استدلال را مشخص كند و به ذهن كمك نماید تا دچار خطا در صورت استدلال نشود. (4) </span> </font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اما مسئله عمده این است كه براى تضمین صحت استدلال تنها منطق صورت كافى نیست. این منطق تنها یك جهت را تامین مى‏كند. براى حصول اطمینان از درستى ماده استدلال، منطق ماده نیز لازم داریم. یعنى به معیارى نیاز داریم كه به كمك آن بتوانیم كیفیت مواد فكرى را بسنجیم. </span></font></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNormal"> <font color="#ff9933" face="Tahoma" size="2"><a target="_blank"> <img data-cke-saved-src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(17).jpg" src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(17).jpg" border="0" height="314" width="224"></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> دانشمندانى نظیر بیكن و دكارت تلاش كردند تا همانطور كه ارسطو براى صورت استدلال منطقى وضع كرد، آنها نیز براى ماده استدلال منطق مشابهى تاسیس كنند. در این زمینه نیز تا حدودى توانستند معیارهایى بدست دهند كه گر چه از نظر كلى بودن، نظیر منطق ارسطو نبود، اما تا حدودى مى‏توانست به انسان كمك كند و او را از خطاى در استدلال باز دارد. اما شاید تعجب كنید اگر بدانید كه قرآن در جهت جلوگیرى از خطاى درباره اتدلال مسائلى را عرضه كرده است كه بر پژوهشهاى امثال دكارت تقدم فضل و فضل تقدم دارد. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"> <a data-cke-saved-name="f7" name="f7"><span lang="AR-SA">منشاهاى خطا از نظر قرآن </span></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ازجمله منشاهایى كه قرآن براى خطا ذكر مى‏كند، یكى این است كه انسان گمان را بجاى یقین بگیرد. (5) اگر بشر خود را مقید كند كه در مسائل تابع یقین باشد و گمان را به عوض یقین نپذیرد، بخطا نخواهد افتاد. (6) قرآن روى این مسئله بسیار تاكید نموده است و حتى در یكجا تصریح دارد كه بزرگترین لغزشگاه فكرى بشر همین پیروى از گمان است و یا در جاى دیگر خطاب به پیامبر مى‏فرماید: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ان تطع اكثر من فى الارض یضلوك عن سبیل الله ان یتبعون الا الظن و ان هم الایخرصون. (سوره انعام آیه 336) </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اكثر مردم زمین چنین‏اند كه از گمان پیروى مى‏كنند. تو هم اگر بخواهى از آنها پیروى كنى، ترا نیز گمراه مى‏كنند چون مردم تابع گمانند نه یقین و بهمین دلیل خطا مى‏كنند. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و یا در آیه دیگرى مى‏فرماید: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و لا تقف ما لیس لك به علم (سوره اسرى آیه 36) </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> آنچه را كه بدان علم ندارى پیروى مكن. این تذكرى است كه در طول تاریخ اندیشه بشر اول بار قرآن به بشر داده است و او را از اینگونه خطا نهى كرده است. </span></font> </p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> دومین منشا خطا در ماده استدلال كه بالاخص در مسائل اجتماعى مطرح مى‏شود مسئله تقلید اسات. بسیارى از مردم اینگونه‏اند كه چیزهاى مورد باور اجتماع، باورشان مى‏شود. یعنى چیزى كه در اجتماع مورد قبول قرار گرفته است و یا نسلهاى گذشته آنرا پذیرفته‏اند صرفا بدلیل اینكه نسلهاى گذشته آن را قبول كرده‏اند مى‏پذیرند. (7) قرآن مى‏فرماید هر مسئله‏اى را با معیار عقل بسنجید نه اینكه هر چه نیاكان شما انجام دادند آنرا سند بدانید، یا آنكه آنرا بكلى طرد كنید. بسا مسائل هست كه در گذشته مطرح شده و در همانموقع هم غلط بوده اما مردم آن را پذیرفته‏اند و بسا مسائل درست كه در زمانهاى دور عرضه شده اما مردم بدلیل نادانى از قبول آن خودارى كرده‏اند. در پذیرش این مسائل باید از عقل و اندیشه مدد گرفت نه اینكه كوركورانه بتقلید پرداخت. قرآن اغلب پیروى از آباء و اجداد را در مقابل عقل و فكر قرار مى‏دهد: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و اذا قیل لهم اتبعوا ما انزل الله قالوا بل نتبع ما الفینا علیه الائنا اولو كان باءهم لایعقلون شیئا و لایهتدون. (سوره بقره آیه 170) </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> به ایشان گفته مى‏شود از دستورات الهى پیروى كنید. مى‏گویند آیا از روشهاى پدرانمان دست برداریم؟ آیا اگر پدران و مادران شما شعور نداشتند، شما باید جریمه بى‏شعورى آنها را بدهید. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> قرآن تاكید مى‏كند كه قدمت‏یك اندیشه نه دلیل كهنگى و غلط بودن آن است و نه موجب درستى آن، كهنگى در امور مادى راه مى‏یابد اما حقایق هستى هرقدر كه زمان بر آنها گذشته باشد كهنه و فرسوده نمى‏شوند. حقیقتى مثل «ان الله لا یغیر ما بقوم حتى یغیروا ما بانفسهم‏» تا دنیا دنیاست، پابرجا و استوار و صادق است. قرآن مى‏گوید باید با سلاح عقل و اندیشه با مسائل روبرو شد. نباید عقیده‏اى درست را بدلیل آنكه دیگران انگ و برچسب به انسان مى‏زنند رها كرد و نباید عقیده‏اى را به صرف تعلق داشتن به این یا آن شخصیت بزرگ و معروف پذیرفت. در هر زمینه‏اى باید خود به تحقیق و بررسى در مورد مسائل پرداخت. (8) عامل موثر دیگر در ایجاد خطا، كه قرآن از آن یاد مى‏كند، پیروى از هواى نفس و تمایلات نفسانى و داشتن غرض و مرض است. به قول مولوى: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> چون غرض آمد هنر پوشیده شد صد حجاب از دل بسوى دیده شد </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در هر مسئله‏اى تا انسان خود را از شر اغراض بیطرف نكند نمى‏تواند صحیح فكر كند یعنى عقل در محیطى مى‏تواند درست عمل بكند كه هواى نفس در كار نباشد. داستان معروفى از علامه حلى نقل مى‏كنند كه شاهد مثالى خوبى است. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> براى علامه حلى این مسئله فقهى مطرح شده بود كه اگر حیوانى در چاه بمیرد و باعث‏شود كه میته نجس در چاه باقى بماند، با آب چاه چه باید كرد؟ اتفاقا در این هنگام حیوانى در چاه آب خانه علامه حلى افتاد و او ناگزیر بود براى خود نیز استنباط حكم بكند. در این مورد بدو طریق امكان حكم كردن وجود داشت; اول اینكه چاه را بكلى پر كنند و از چاه دیگرى استفاده نمایند و دیگر اینكه مقدار معینى از آب چاه را خالى كنند و از بقیه آب بلااشكال استفاده كنند. علامه حلى متوجه شد كه در مورد این مسئله نمى‏تواند بدون غرض حكم كند زیرا كه نفع خود او هم در قضیه مطح بود. این بود كه دستور داد ابتدا چاه را پركنند و بعد با خیال راحت و بدون فشار وسوسه نفس به صدور حكم و ارائه فتوا پرداخت. قرآن در زمینه تبعیت از هواى نفس اشارات زیادى دارد كه بذكر یك مورد اكتفا مى‏كنیم قرآن مى‏فرماید: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> ان یتبعون الاالظن و ما تهوى الانفس (سوره نجم آیه 23) </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> چیزى غیر از گمان باطل و هواى نفس خود را پیروى نمیكنند. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"> <a data-cke-saved-name="f8" name="f8"><span lang="AR-SA">پى‏نوشتها </span></a> </font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 1- دابه به معناى جنبنده علاوه بر چهارپایان شامل حشرات هم مى‏شود اما در زبان عربى دایره استعمال این لغت محدود شده و تنها به چهارپایان نظیر اسب و الاغ و گاو و استر اطلاق مى‏شود. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 2- سعدى در این بیت زیبا همین مضمون را بیان كرده است: </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> به نطق آدمى بهتر است از دواب دواب از تو به گر نگویى صواب </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 3- هر گاه وجود امرى ما را به امر دیگرى راهنمایى كند، اسم دلالت بر آن مى‏گذاریم. دلالت انواع گوناگون دارد كه یك از آنها دلالت لفظى است. كه این امر به سه صورت امكان پذیر است. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> اول: دلالت مطابقه یعنى آنكه لفظ بر تمام معنى خود دلالت مى‏كند مثل وقتى كه مى‏گوییم اتومبى و منظور تمام اجزاى آن است. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> دوم:دلالت تضمن یعنى لفظ بر جزئى از معنى خود دلالت مى‏كند. مثلا مى‏گوییم اتومبیل اینجاست و از آن مى‏فهمیم كه اطاق یا موتور آن نیز اینجاست. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> سوم:دلالت التزام كه در آن لفظ بر امرى خارج از معنى خود دلالت مى‏كند مثل اینكه اسم «حاتم‏» را مى‏شنویم و، جود و سخا بخاطرمان مى‏آید. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 4- از جمله اشتباهاتى كه حدود چند قرن است در جهان علم صورت گرفته و منشا سوءفهم‏هاى بسیراى شده است، این مطلب است كه گروهى پنداشتند وظیفه منطق ارسطو، تعیین صحت‏یا عدم صحت ماده استدلال نیز هست. و چون این كار از منطق ارسطویى ساخته نبود، حكم به بى‏فایده بودن آن دادند. متاسفانه این اشتباه در زمان ما نیز بسیار تكرار مى‏شود و البته این امر نشان مى‏دهد كه گویندگان شناخت درستى از منطق ارسطویى ندارند و آن را نفهمیده‏اند. اگر بخواهیم از هما مثال ساختمان استفاده كنیم باید بگوییم وظیفه منطق ارسطویى در تعیین صحت استدلال درست‏شبیه شاقول در تعیین راست بودن دیوار است. بكمك شاقول نمى‏توان فهمید كه آجر و ملات و سیمان بكار رفته در دیوار از جنس مرغوب است‏یا نامرغوب. تنها چیزى كه شاقول نشان مى‏دهد راست‏یا كج بودن دیوار است. منطق ارسطو كه البته بعدها بوسیله سایر اندیشمندان تكامل یافته و بسیار غنى شده است. تنها راجع به صورت استدلال قضاوت مى‏كند و در مورد ماده استدلال نفیا و اثباتا ساكت است و چیزى نمى‏تواند بگوید. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 5- قاعده اول دكارت هم همین است. او مى‏گوید پس از این هیچ مطلبى را قبول نمى‏كنم مگر اینكه قبلا وارسى و بررسى نمایم و اگر درصد احتمال، یك احتمال خلاف وجود داشت از آن استفاده نمى‏كنم و آنرا كنار مى‏گذرام معناى صحیح یقین هم همین است. </span> </font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 6- البته باید توجه داشت كه در مسائل ظنى و احتمالى و در مواردى كه نمى‏توان یقین حاصل نمود، مى‏باید همان ظن و احتمال را در نظر گرفت. اما ظن را بجاى ظن و احتمال را بجاى احتمال باید پذیرفت نه آنكه ظن و احتمال را بجاى یقین در نظر گرفت. این دومى است كه ایجاد خطا مى‏كند. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 7- این مطلب در یكى ازسخنان بیكن هست. و آنجا كه یكى از بت‏هاى مورد نظرش را بت عرفى مى‏نامد، منظورش همین تقلیدهاى كوركورانه است. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> 8- مسئله تقلید از نیاكان یا بزرگان یا مد زمانه و یا رنگ اجتماع كه قرآن بشدت از آن نهى مى‏كند نباید با مسئله تقلید از مجتهد اعلم و اعدل كه در فقه مطرح مى‏شود و امرى واجب است كه مبتنى بر رعایت تخصص و استفاده از دانش تخصصى است اشتباه و خلط شود. </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> منبع: کتاب آشنایى با قرآن</span></font></p> text/html 2015-06-05T10:54:21+01:00 www.bartarresins.ir چرا صفات دیگر خدا در بسم الله نیامده است ؟! http://www.bartarresins.ir/post/49 <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> این موضوع قابل توجه است كه تمام سوره هاى قرآن با بسم الله شروع مى</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">شود (بجز سوره برائت آن هم به دلیلى كه سابقا گفتیم ) و در بسم الله پس از نام ویژه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">الله</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">تنها روى صفت</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">رحمانیت و رحیمیت</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">او تكیه مى شود، و این سؤ</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">ال انگیز است كه چرا سخنى از بقیه صفات در این موضع حساس به میان نیامده ؟</span><br> <span lang="AR-SA">اما</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">با توجه به یك نكته ، پاسخ این سؤ ال روشن مى شود و آن اینكه در آغاز هر كار لازم</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA"> است از صفتى استمداد كنیم كه آثارش بر سراسر جهان پرتوافكن است ، همه موجودات را</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">فرا گرفته و گرفتاران را در لحظات بحرانى نجات بخشیده است</span><span dir="LTR"> .</span><br> <span lang="AR-SA">بهتر است این حقیقت</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">را از زبان قرآن بشنوید آنجا كه مى گوید: و رحمتى وسعت كل شیى رحمت من همه چیز را فرا گرفته است</span><span dir="LTR">) </span> <span lang="AR-SA">اعراف</span><span dir="LTR">( 156</span><span lang="FA"> </span><br> <span lang="AR-SA">و در جاى دیگر از زبان حاملان عرش خدا مى خوانیم ربنا وسعت كل شیى رحمة</span><span dir="LTR"> : </span><span lang="AR-SA">خدایا رحمت خود را بر همه چیز گسترده اى</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA"> (مؤ من 7</span> ) <br> <span lang="AR-SA">از سوى دیگر مى بینیم پیامبران براى نجات خود از</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">چنگال حوادث سخت</span><br> &nbsp;</font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و طاقت فرسا و دشمنان خطرناك ، دست به دامن رحمت خدا مى زدند قوم</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">موسى</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">براى نجات از چنگال فرعونیان مى</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">گویند و نجنا برحمتك</span><span dir="LTR"> : </span> <span lang="AR-SA">خدایا ما را به رحمت خود رهائى بخش</span><span dir="LTR">)</span><span lang="AR-SA">یونس 86</span> )<br> <span lang="AR-SA">در مورد هود و پیروانش چنین مى خوانم : فانجیناه و الذین معه برحمة منا: هود و</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA"> پیروانش را به وسیله رحمت خویش (از چنگال دشمنان ) رهائى بخشیدیم (اعراف</span><span dir="LTR">( 72</span><br> <span lang="AR-SA">اصولا هنگامى كه حاجتى از خدا مى طلبیم مناسب است او را با صفاتى كه پیوند</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">با آن حاجت دارد توصیف كنیم مثلا عیسى مسیح (علیه السلام ) به هنگام درخواست مائده</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">آسمانى (غذاى مخصوص ) چنین مى گوید: اللهم ربنا انزل علینا مائدة من السماء ... و</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">ارزقنا و انت خیرالرازقین</span><span dir="LTR"> : </span> <span lang="AR-SA">بار الها مائدهاى از آسمان بر ما</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">نازل گردان ... و ما را روزى ده و تو بهترین روزى دهندگانى</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span dir="LTR">)</span><span lang="AR-SA">مائده 114</span> )</font></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNormal"> <font color="#ff9933" face="Tahoma" size="2"><a target="_blank"> <img data-cke-saved-src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com%2816%29.jpg" src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(16).jpg" border="0" height="247" width="300"></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><br> <span lang="AR-SA">نوح</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">پیامبر بزرگ خدا</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">نیز این درس را به ما مى آموزد، آنجا كه براى پیاده شدن از كشتى در یك جایگاه مناسب</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">، چنین دعا كند رب انزلنى منزلامباركا و انت خیر المنزلین</span><span dir="LTR"> : </span><span lang="AR-SA">پروردگارا! مرا به طرز مباركى فرود آر كه تو بهترین فرود آورندگانى</span><span dir="LTR">) </span><span lang="AR-SA">مؤ منون 29</span> )<br> <span lang="AR-SA">و نیز</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">زكریا به هنگام درخواست فرزندى از خدا كه جانشین و وارث او باشد خدا را</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">با صفت خیر الوارثین توصیف مى كند و مى گوید رب لاتذرنى فردا و انت خیر الوارثین</span><span dir="LTR"> : </span><span lang="AR-SA">خداوندا! مرا تنها مگذار كه تو بهترین وارثانى</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span dir="LTR">)</span><span lang="AR-SA">انبیاء89</span><span dir="LTR"> </span>&nbsp;)<span lang="AR-SA">بنابراین در مورد آغاز كارها به هنگامى كه مى خواهیم با نام خداوند شروع كنیم باید</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">دست به دامن رحمت واسعه او بزنیم ، هم رحمت عام و هم رحمت خاصش آیا براى پیشرفت در</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">كارها و پیروزى بر مشكلات صفتى مناسبتر از این صفات مى باشد؟</span><span dir="LTR">!</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> جالب اینكه نیروئى كه همچون نیروى جاذبه ، جنبه عمومى دارد و</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">دلها را به هم پیوند مى دهد همین صفت رحمت است ، براى پیوند خلق با خالق نیز از این</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">صفت رحمت باید استفاده كرد</span><span dir="LTR">.</span><br> <span lang="AR-SA">مؤ منان راستین با گفتن بسم الله الرحمن الرحیم در</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">آغاز كارها دل از همه جا بر مى كنند و تنها به خدا دل مى بندند، و از او استمداد و</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">یارى مى طلبند، خداوندى كه رحمتش فراگیر است ، و هیچ موجودى از آن ، بى نصیب نیست</span><span dir="LTR"> .</span><br> <span lang="AR-SA">این درس را نیز از بسم الله به خوبى مى توان آموخت كه اساس كار خداوند بر رحمت</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">است و مجازات جنبه استثنائى دارد كه تا عوامل قاطعى براى آن پیدا نشود تحقق نخواهد</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">یافت ، چنانكه در دعا مى خوانیم یا من سبقت رحمته غضبه</span><span dir="LTR"> : </span><span lang="AR-SA">اى</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">خدائى كه رحمتت بر غضبت پیشى گرفته است</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">انسانها نیز باید</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">در برنامه زندگى چنین باشند، اساس و پایه كار را بر رحمت و محبت قرار دهند و توسل</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span> <span lang="AR-SA">به خشونت را براى مواقع ضرورت بگذارند، قرآن 114 سوره دارد، 113 سوره با</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">رحمت</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">آغاز مى شود، تنها سوره توبه كه با</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">اعلان جنگ و خشونت آغاز مى شود و بدون بسم الله است</span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span dir="LTR">!</span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA"> منبع: تفسیر نمونه</span></font></p> text/html 2015-06-05T10:52:27+01:00 www.bartarresins.ir همسر لوط در قرآن http://www.bartarresins.ir/post/48 <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> همسر لوط نیز مانند همسر نوح از</span> <span lang="AR-SA">زنان بدكردارى بود كه خدا در قرآن مجید از وى به سختى نكوهش كرده است . لوط پیغمبر</span> <span lang="AR-SA">برادرزاده حضرت ابراهیم خلیل بود. در</span> <span lang="AR-SA"> اُور كلدانیان</span> <span lang="AR-SA">از سرزمین بابل واقع در</span> <span lang="AR-SA">بین النهرین</span> <span lang="AR-SA">متولد شد و همراه عمویش ابراهیم به فلسطین آمد و مدتى بعد هم به</span> <span lang="AR-SA">اتفاق وى راهى مصر شد و از آن پس با هم به فلسطین باز گشتند. چون مردم شهرهاى</span> <span lang="AR-SA">سُدُوم</span> <span lang="AR-SA">واقع در اراضى مقدسه یا</span> <span lang="AR-SA">اردن</span> <span lang="AR-SA">گرفتار عادات ناپسند شده بودند و نیاز</span> <span lang="AR-SA">به راهنما و تبلیغ داشتند، حضرت ابراهیم ، لوط را براى راهنمایى و هدایت مردم سدوم</span> <span lang="AR-SA">به آن دیار اعزام نمود</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">لوط در سدوم دست به اقدامات جدى زد و از هر راهى كه</span> <span lang="AR-SA">امكان داشت مردم را به راه بیاورد، خوددارى نكرد</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">مردم بى بندو بار سدوم چنان در</span> <span lang="AR-SA">فساد فرو رفته بودند كه دست به هر كارى مى زدند و از هیچ عمل زشتى روى گردان</span> <span lang="AR-SA">نبودند. مردمى بى ایمان ، خدانشناس ، ستمگر، جسور و فرومایه بودند. آنان علاوه به</span> <span lang="AR-SA">مرور ایام كه در انواع گناهان و معاصى و سنگدلى و شرارت وظلم و فساد فرو رفتند، بى</span> <span lang="AR-SA">شرمى و رسوایى را به جایى رساندند كه پسران را به جاى زنان مورد عمل نامشروع قرار</span> <span lang="AR-SA">مى دادند و از زنان فاصله گرفته آنان را به حال خود رها كرده بودند و از ازدواج با</span> <span lang="AR-SA">آنان خوددارى مى كردند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">زنان هم كه این وضع را دیدند به عنوان اعتراض به كار</span> <span lang="AR-SA">مردانشان و براى انتقام گرفتن از آنان به یكدیگر پرداختند و بدینگونه ننگین ترین</span> <span lang="AR-SA">عمل شیطانى یعنى</span> <span lang="AR-SA">همجنس بازى</span> <span lang="AR-SA">در</span> <span lang="AR-SA">میانشان شیوع یافت</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">كار رسوائى قوم لوط به جایى رسید كه اگر پسرى از قلمرو آنان</span> <span lang="AR-SA">مى گذشت ،سخت درمعرض خطرقرارمى گرفت وآبرویش راازدست مى داد</span> <span dir="ltr">!</span><br> <span lang="AR-SA">لوط پیغمبر سالها</span> <span lang="AR-SA">در میان قوم ماند و آنان را دعوت به پاكى و دورى از گناه و ایمان به خدا و روز جزا</span> <span lang="AR-SA">نمود. لوط، قوم را از كیفر الهى بیم داد و یادآور شد كه چگونه اقوام پیشین بر اثر</span> <span lang="AR-SA">نافرمانى خداوند و كجرویها مورد قهر الهى قرار گرفتند و به سرنوشت دردناكى مبتلا</span> <span lang="AR-SA">گشتند ولى قوم چنان در فساد و خوشى و لذت كاذب و لجام گسیختگى فرو رفته بودند كه</span> <span lang="AR-SA">گوش شنوایى براى شنیدن نصایح مشفقانه حضرت لوط نداشتند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">هر چه قوم لوط بیشتر به</span> <span lang="AR-SA">عمل ناپسند و بسیار زشت خود ادامه مى دادند، تبلیغات و پایمردى لوط هم استوارتر و</span> <span lang="AR-SA">پیگیرتر مى شد. قوم كه وجود لوط را مخل آسایش و آزادى كار خویش مى دانستند، او و</span> <span lang="AR-SA">پیروانش را تهدید به تبعید كردند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">لوط به قوم اعلام خطر نمود كه اگر از این هم</span> <span lang="AR-SA">بیشتر در فسق و فجور و فساد اخلاق پیش روند و دست از اعمال ناروا و ننگین خود</span> <span lang="AR-SA">برندارند، عذابى دردناك خواهند دید ولى قوم آن را با خیره سرى و جسارت برگزار كردند</span> <span lang="AR-SA">و از روى استهزا به لوط گفتند</span> <span dir="ltr">: </span><span lang="AR-SA">پس عذاب خدایت كى خواهد</span> <span lang="AR-SA">آمد</span> <br> <span lang="AR-SA">آنچه بیشتر حضرت لوط را مى آزرد، انحراف فكرى و</span> <span lang="AR-SA">گمراهى همسرش بود. زن لوط هم تحت تاءثیر بى دینى مردم محیط، كافر و خدانشناس بود</span> <span dir="ltr">. </span><span lang="AR-SA">دامنش ‍ پاك بود، ولى میانه اى با شوى خود پیغمبر خدا نداشت . زنى نا نجیب و</span> <span lang="AR-SA">فرومایه و بدكردار بود</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">لوط كه از اصلاح قوم و بهبود وضع آنان ماءیوس شده بود،</span> <span lang="AR-SA">دست به نفرین برداشت و از خدا خواست كه آن مردم گمراه و فاسد را به كیفر اعمالشان</span> <span lang="AR-SA">برساند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">خداوند نفرین لوط را درباره قوم پذیرفت و فرشتگان را براى تنبیه قوم</span> <span lang="AR-SA">نافرمان ، ماءمور ساخت . فرشتگان الهى شب هنگام (در فلسطین ) به خانه ابراهیم در</span> <span lang="AR-SA">آمدند و به وى سلام كردند و گفتند: ما سر راه خود براى نابودى قوم لوط آمده ایم به</span> <span lang="AR-SA"> تو مژده دهیم كه خدا پسرى به تو و همسرت ساره به نام</span> <span lang="AR-SA"> اسحاق</span> <span lang="AR-SA">مى دهد و پس از وى</span> <span lang="AR-SA"> یعقوب</span> <span lang="AR-SA">پسر او را به تو موهبت مى فرماید</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">وقتى ابراهیم متوجه شد كه</span> <span lang="AR-SA">مهمانان ، فرشتگان الهى هستند از آنان خواست كه در عذاب قوم لوط شتاب نكنند تا شاید</span> <span lang="AR-SA">به راه آیند ولى خداوند وحى فرستاد كه اى ابراهیم ! از این خواهش در گذر كه فرمان</span> <span lang="AR-SA">خدایت براى نابودى قوم لوط فرا رسیده و عذابى به آنان مى رسد كه بازگشت</span> <span lang="AR-SA">ندارد</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">فرشتگان از آنجا (در صورت جوانان زیبا) به خانه لوط در آمدند. لوط از</span> <span lang="AR-SA">دیدن آنان با آن شكل و صورت ، ناراحت ، دلتنگ و پریشان شد و گفت : امروز، روز</span> <span lang="AR-SA">دردناكى خواهد بود. وقتى همسر لوط جوانانى با آن قیافه خوش ‍ تركیب و شكل زیبا دید</span> <span lang="AR-SA">كه در خانه آنان پناه گرفته اند، پشت بام خانه رفت و دستها را به هم زد و علامت داد</span> <span lang="AR-SA">تا قوم را با خبر كند ولى چون كسى متوجه نشد آتش افروخت تا بدین وسیله قوم بدانند</span> <span lang="AR-SA">جوانانى به خانه لوط آمداند! این عادت ناپسند همسر لوط بود كه هر وقت جوانانى وارد</span> <span lang="AR-SA">شهر مى شدند و از بیم آبروى خود پناه به خانه لوط مى بردند، او بدانگونه كه اشاره</span> <span lang="AR-SA">نمودیم قوم را آگاه مى ساخت . به دنبال آن مردم بى بندو بار و فاسد، به طرف خانه</span> <span lang="AR-SA">لوط سرازیر مى شدند و چه وضع ناگوارى كه پیش نمى آمد؟</span> <br> <span lang="AR-SA">در این موقع نیز زن لوط با</span> <span lang="AR-SA">افروختن آتش ، قوم را مطلع ساخت ، مردم تبهكار و بى آبرو از هر سو روى به خانه لوط</span> <span lang="AR-SA">نهادند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">لوط به هراس افتاد و از خانه در آمد و راه را بر آنان گرفت و گفت</span> <span dir="ltr">: </span><span lang="AR-SA">اى مردم ! از خدا بترسید و شرم كنید و مرا نزد مهمانانم</span> <span lang="AR-SA">شرمنده منمایید. بیایید با دخترانم ازدواج كنید كه آنان براى تاءمین منظور شما</span> <span lang="AR-SA"> پاكترند، آیا یك مرد رشید در میان شما نیست كه پندتان دهد و از خدا بترسد؟ (1) </span><br> <span lang="AR-SA">قوم گفتند: اى لوط! تو</span> <span lang="AR-SA">آگاهى كه ما میلى به دخترانت نداریم و مى دانى كه ما چه مى خواهیم</span> <span dir="ltr">!</span><br> <span lang="AR-SA">لوط كه خود</span> <span lang="AR-SA">را در میان آن جمع فاسد، تنها دید و از هر جهت بى پناه مانده بود گفت : اى كاش ! من</span> <span lang="AR-SA">قدرتى مى داشتم كه شما را عقب بزنم و یا خود و مهمانانم به پناهگاه محكمى روى مى</span> <span lang="AR-SA">آوردم ولى قوم چنان در فساد فرو رفته بودند كه كوچكترین ترتیب اثرى به ناله و اندوه</span> <span lang="AR-SA">لوط نمى دادند. تمایلات نفسانى همچون پرده اى ضخیم جلو گوشها و دیدگان آنان را</span> <span lang="AR-SA">گرفته ، همه را كر و كوركرده بود و در حالى كه همچون دیوانگان عربده مى كشیدند و</span> <span lang="AR-SA">سخنان زشت بر زبان مى راندند،مانند سیل به طرف خانه لوط هجوم بردند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">لوط به سرعت</span> <span lang="AR-SA">به خانه برگشت و در را محكم بست . مردم سفله و نادان به دنبال لوط به در خانه وى</span> <span lang="AR-SA">رسیدند و هجوم آوردند كه در را بشكنند و به خانه در آیند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">لوط در خانه از یك طرف</span> <span lang="AR-SA">به فكر جوانان زیبا بود كه آنان را كجا ببرد و چگونه از دستبرد مردم بى شرم و فاسق</span> <span lang="AR-SA">نجات دهد و از طرفى در پشت در مردم را پى در پى نصیحت مى كرد، باشد كه براى آخرین</span> <span lang="AR-SA">بار دست از هجوم بردارند و او را بیش از آن نیازارند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">لوط در میان آن شهر و میان</span> <span lang="AR-SA">قوم ، غریب و بى كس بود، از بى كسى خود ناله مى كرد و آرزو مى نمود اى كاش نزد</span> <span lang="AR-SA">عمویش ابراهیم مى بود تا با كمك او این مردم هوا پرست آلوده را به سختى تنبیه مى</span> <span lang="AR-SA">كرد</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">درست در همین هنگام آن دو جوان ، خود را معرفى كردند و به لوط گفتند: اى</span> <span lang="AR-SA">لوط! ما بشر نیستیم بلكه فرشته و فرستادگان خداى توییم آنان هرگز به تو و ما دست</span> <span lang="AR-SA">نخواهند یافت . سپس فرشتگان اشاره اى كردند و به دنبال آن بیم و هراس بر قوم مستولى</span> <span lang="AR-SA">شد كه گویى همگى نابینا شدند لذا به عقب برگشتند و در حالى كه در هم ریخته بودند و</span> <span lang="AR-SA">به طور نامنظم مى گریختند،لوط را تهدید مى كردند كه سرانجام به حساب او</span> <span lang="AR-SA">خواهندرسید</span> <span dir="ltr">!</span><br> <span lang="AR-SA">پس از آن فرشتگان به لوط گفتند: اى لوط! چون پاسى از شب بگذرد، خود</span> <span lang="AR-SA">و كسانت از این قلمرو آلوده به گناه خارج شوید و مواظب باشید كسى شما را نبیند، ولى</span> <span lang="AR-SA">همسرت را با خود مبر، كه پس از بیرون رفتن تو، عذاب الهى نازل مى شود و همسرت و</span> <span lang="AR-SA">سایر بدكاران به كیفر اعمال خود خواهند رسید، این را بدان همینكه صبح شد همگى به</span> <span lang="AR-SA">هلاكت مى رسند (2) </span><br> <span lang="AR-SA">صبح هنگام ، لوط و كسانش غیر از زن كافرش از</span> <span lang="AR-SA">مرز شهر سدوم خارج شده بودند. در آن وقت به امر خداوند و اشاره فرشتگان زلزله اى</span> <span lang="AR-SA">آمد و تمام قلمرو تبهكاران را زیر و رو كرد. سپس بارانى از سنگریزه بر آنجا بارید و</span> <span lang="AR-SA">اندكى بعد شهر سدوم به صورت ویرانه اى در آمد. تمام قوم و كلیه خانه و زندگى آنان</span> <span lang="AR-SA">چنان نابود شد كه گویى نه در آنجا شهرى بوده و نه مردمى در آن سكونت داشته</span> <span lang="AR-SA">اند</span> <span dir="ltr">.</span><br> <span lang="AR-SA">لوط و كسان و پیروانش به سلامت از آن منطقه آلوده به گناه گذشتند و از عذاب</span> <span lang="AR-SA">نجات یافتند. از جمله كسانى كه در این هلاكت و نابودى سهیم بود همسر لوط بود</span> <span dir="ltr">. </span> <span lang="AR-SA">خداوند از این زن بدكار كه پاس</span> <span lang="AR-SA"> احترام شوهر محترم خود را نگاه نداشت در 8 آیه قرآن</span> <span lang="AR-SA">یاد كرده است . از جمله در سوره اعراف ، آیه 83 مى فرماید</span> <span dir="ltr">: </span><span lang="AR-SA">ما لوط و همه كسان و پیروانش را نجات دادیم مگر زنش را كه از هلاك شدگان بود (3) </span><br> <span lang="AR-SA">و نیز در آیه 135 سوره</span> <span lang="AR-SA">صافات مى فرماید</span> <span dir="ltr">: </span><span lang="AR-SA">لوط و همه كسانش را نجات دادیم جز پیرزنى</span> <span lang="AR-SA">كه در میان كافران هلاك شده بود. و تقریبا به همین الفاظ در</span> <span lang="AR-SA">بقیه سوره ها (4) </span><br> <span lang="AR-SA">این بود سرگذشت همسر نوح و همسر لوط كه با</span> <span lang="AR-SA">شوهران بزرگوار خود رفتار درستى نداشتند و برضد شوهران خود قیام كردند. خداوند نه</span> <span lang="AR-SA">تنها در آیات گذشته از آن دو هر كدام به تنهایى نام برده و مورد نكوهش قرار داده و</span> <span lang="AR-SA">از هلاكت و نابودى آنان خبر مى دهد بلكه در آخر سوره تحریم هر دو را یكجا ذكر كرده</span> <span lang="AR-SA">و مى فرماید</span> <span dir="ltr">: </span> <span lang="AR-SA">خداوند مثل مى زند براى آنان كه از خدا برگشتند</span> <span lang="AR-SA">و كافر شدند به زن نوح و زن لوط، آنان زنان دو بنده از بندگان شایسته ما بودند ولى</span> <span lang="AR-SA">به آنان خیانت نمودند (خیانت به همان معنا كه گفتم ) به همین جهت از جانب خدا سودى</span> <span lang="AR-SA">به خاطر شوهران خود نبردند و خوبى شوهران تاءثیرى در نجاتشان نداشت ، به موقع به</span> <span lang="AR-SA">آنان گفته شد اى زن نوح و اى زن لوط! شما با آنان كه به دوزخ مى روند، وارد آتش</span> <span lang="AR-SA">جهنم شوید (5) </span><br> <b><span lang="AR-SA">یادآورى</span> </b><br> <span lang="AR-SA">از حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام پرسیدند مگر</span> <span lang="AR-SA">زنان پیغمبران هم ممكن است خیانتكار باشند كه خدا در قرآن مى فرماید</span> <span dir="ltr">: </span><span lang="AR-SA">به شوهرانشان خیانت كردند حضرت فرمود: نه ،</span> <span lang="AR-SA">خیانت به آن معنا نیست كه در نظر شماست . خیانت آنان این بود كه همسر خوبى براى</span> <span lang="AR-SA">شوهران خود نبودند و اسرار خانه را به خارج مى بردند و همرنگ جماعت شده بودند</span> <span dir="ltr">.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">پی نوشتها:</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA">1- </span><span lang="AR-SA">قالَ یا قَوْمِ هؤُلاءِ بَناتى هُنَّ اَطْهَرُ لَكُمْ فَاتَّقُوا اللّهَ وَلا</span> <span lang="AR-SA">تُخْزوُنِ فى ضَیْفى اَلَیْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَشی دٌ (سوره هود، آیه 78</span> <span dir="ltr">(</span><br> <span lang="AR-SA">2- قالُوا یا لوُطُ اِنّا رُسُلُ</span> <span lang="AR-SA"> رَبِّكَ لَنْ یَصِلوُا اِلَیْكَ فَاءَسْرِ بِاَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّیْلِ وَ</span> <span lang="AR-SA">لا یَلْتَفِتْ مِنْكُمْ اَحَدٌ اِلا امْراءَتَكَ اِنَّهُ مُصی بُها ما اَصابَهُمْ</span> <span lang="AR-SA">اِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ اَلَیْسَ الصُّبْحُ بِقَری بٍ (سوره هود، آیه</span> <span dir="ltr">81</span> <span lang="AR-SA">)</span> <br> <span lang="AR-SA">3- فَاَنْجَیْناهُ وَ اَهْلَهُ</span> <span lang="AR-SA">اِلا امْرَاءَتَهُ كانَتْ مِنَ الْغابِری نَ (سوره اعراف ، آیه 83</span> ) <br> <span lang="AR-SA">4- از جلمه : فَنَجَّیْناهُ وَ</span> <span lang="AR-SA"> اَهْلَهُ اَجْمَعینَ اِلاّ عَجُوزا فِى الْغابِری نَ (سوره شعراء، آیه 170</span> <span lang="AR-SA">)</span> <br> <span lang="AR-SA">5- ضَرَبَ اللّهُ مَثلا لِلَّذی نَ</span> <span lang="AR-SA"> كَفَرُوا امْرَاءَتَ نُوحٍ وَ امْرَاءَتَ لوُطٍ كانَتا تَحْتَ عبْدَیْنِ مِنْ</span> <span lang="AR-SA">عِبادِنا صالِحی نَ فَخانَتا هُما فَلَمْ یُغنِیا عَنْهُما مِنَ اللّهِ شَیْئا</span> <span lang="AR-SA">وَّقی لَ ادْخُلاَ النّارَ مَعَ الدّاخِلی نَ (سوره تحریم ، آیه 10</span> )</font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="FA"> منبع: کتاب زن در قرآن</span></font></p> text/html 2015-06-05T10:50:24+01:00 www.bartarresins.ir سپاس و ستایش خدا http://www.bartarresins.ir/post/47 <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> سپاس و ستایش , اللّه را كه پروردگار جهانیان است - رحمان رحیم است .<br> سـپـاس و سـتایش , اللّه را كه نه فرزندى گرفته و نه در جهاندارى شریكى براى او مى باشد و نهنیازمند بوده كه (نیاز به ) یاورى داشته باشد, او را به بزرگى بستاى , بزرگ ستودنى .<br> سپاس و ستایش , اللّه را كه آفریننده آسمانها و زمین است .<br> سپاس و ستایش , اللّه را كه آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است , از آن اوست , و در جهان آخرت هم سپاس و ستایش براى اوست , او دانا و آگاه است .</span><br> &nbsp;</font></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL" class="MsoNormal"> <font color="#ff9933" face="Tahoma" size="2"> <a target="_blank" data-cke-saved-href="http://rasekhoon.net/user/wpostedit/weblog/borhan/index.aspx" href="http://rasekhoon.net/user/wpostedit/weblog/borhan/index.aspx"> <img alt="برهان - وبلاگ تخصصی قرآن كریم" data-cke-saved-src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(11).jpg" src="http://www.drmgangineh.com/img/Weblogs/Borhan/Pictures/Quran-Ommolketab-God-Borhan_Small_www.borhan.rasekhblog.com(11).jpg" border="0" height="226" width="301"></a></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><br> <span lang="AR-SA">سـپـاس و سـتـایش , اللّه را كه این كتاب (آسمانى ) را بر بنده خودفروفرستاد و هیچ كژى در آنننهاد.<br> سـپـاس و ستایش , اللّه را, همان كسى كه ما را بدین (راه )رهنمون شد و اگر اللّه , ما را راهنمایىنفرموده بود, ما خود,هدایت نمى یافتیم .<br> سپاس و ستایش , اللّه را كه ما را بر بسیارى از بندگانش برترى بخشید.<br> سپاس و ستایش , اللّه را و درود بر بندگانش كه (آنان را)برگزیده است .<br> سـپـاس و سـتـایش , اللّه را كه اندوه را از ما ببرد, به راستى كه پروردگار ما آمرزنده و سپاسداراست </span></font></p> <p dir="RTL" class="MsoNormal"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> منبع: کتاب انوار از قرآن</span></font></p> text/html 2015-06-05T10:45:31+01:00 www.bartarresins.ir رابطه اخلاق و عرفان http://www.bartarresins.ir/post/46 <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> در مورد رابطه «اخلاق» و «عرفان» و اخلاق و «سیر و سلوك الى اللّه» نیز مى&nbsp;توان گفت: «عرفان» بیشتر به معارف الهى مى&nbsp;نگرد، آن هم نه از طریق علم و استدلال، بلكه از طریق شهود باطنى و درونى، یعنى قلب انسان آنچنان نورانى و صاف گردد و دیده حقیقت بین او گشوده شود و حجابها بر طرف گردد كه با چشم دل ذات پاك خدا و اسماء و صفات او را ببیند و به او عشق ورزد.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> بدیهى است علم اخلاق چون مى&nbsp;تواند به برطرف شدن رذائل اخلاقى كه حجابهایى است در برابر چشم دل، كمك كند; یكى از پایه&nbsp;هاى عرفان الهى و مقدّمات آن خواهد بود.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA">و امّا «سیر و سلوك الى اللّه» كه هدف نهایى آن، رسیدن به «معرفة اللّه» و قرب جوار او است، آن هم در حقیقت مجموعه&nbsp;اى از «عرفان» و «اخلاق» است. سیر و سلوك درونى، نوعى عرفان است كه انسان را روز به روز به ذات پاك او نزدیكتر مى&nbsp;كند، حجابها را كنار مى&nbsp;زند، و راه را براى وصول به حق هموار مى&nbsp;سازد; و سیر و سلوك برونى همان اخلاق است، منتها اخلاقى كه هدفش را تهذیب نفوس تشكیل مى&nbsp;دهد نه فقط بهتر زیستن از نظر مادّى.</span></font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><font face="Tahoma" size="2"><span lang="AR-SA"> منبع: کتاب اخلاق در قرآن</span></font></p> <p>&nbsp;</p>