شهر قرآنی
تدبر در قرآن
ذكر امروز
همراه با كلام وحی

9- راه دستیابى به ثواب شاكران
پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله و سلم مى فرماید: قال الله تبارك و تعالى : من شغله قرائة القرآن عن دعائى و مسئلتى ، اءعطیته اءفضل ثواب الشاكرین (1) اگر اشتغال به قرائت قرآن ، بنده مؤ من را از بازگویى خواسته هایش در پیشگاه الهى باز دارد، خداى سبحان ، بدون درخواست ، بهترین ثواب شاكران را به چنین بنده اى عطا مى كند؛ همان گونه كه خلیل حق ، حضرت ابراهیم (علیه السلام ) در هنگام شنیدن (حرقوه و انصروا الهتكم )(2)  یا (فالقوه فى الجحیم)(3) از خدا چیزى طلب نكرد؛ چون مى دانست كه بر آمدن حاجت او در نخواستن است : حسبى من سؤ الى علمه بحالى (4)
10- عامل حشر با پیامبران
پیامبر اكرم صلى الله علیه و سلم مى فرماید: ان اكرم العباد الى الله بعد الانبیاء العلماء ثم حملة القرآن یخرجون من الدنیا كما یخرج الاءنبیاء و یحشرون من قبورهم مع الاءنبیاء و یمرون على الصراط مع الاءنبیاء و یاخذون ثواب الاءنبیاء . فطوبى لطالب العلم و حامل القرآن مما لهم عند الله من الكرامة و الشرف(5) ؛ گرامى ترین بندگان خدا پس از پیامبران دانشمندان هستند و سپس حاملان قرآن . عالمان و حاملان علم و عمل قراان به گونه پیامبران از دنیا رخت بر مى بندند و حشر آنان و عبورشان از صراط همراه پیامبران خواهد بود و از ثواب انبیا بهره مند مى شوند . پس ‍ خوشا به حال جویندگان علم و حاملان قرآن كه از كرامت و شرف الهى برخوردارند .
كسى كه قرآن را فرا گیرد تا فقط در خطابه ها یا نگارش كتابها از آن بهره گیرد، معلوم مى شود قرآن را براى تدبر در آن و عمل به آن نخواسته است و این دانش تجارى ، حرفه اى بیش نیست و چنین علمى در اواخر عمر آدمى نیز به فراموشى سپرده مى شود . گرچه این فراگیرى نیز ثواب آشنایى با ظاهر قرآن را دارد؛ اما آن كه قرآن را براى تدبر و عمل فراگیرد جایگاه دیگرى دارد.
11- مایه خرمى دلها
امیرالمؤ منین (علیه السلام ) مى فرماید: و تعلموا القرآن فانه اءحسن الحدیث و تفقهوا فیه فانه ربیع القلوب و استشفوا بنوره فانه شفاء الصدور و اءحسنوا تلاوته فانه اءنفع القصص و ان العالم العامل بغیر علمه كالجاهل الحائر الذى لا یستفیق من جهله بل الحجة علیه اعظم و الحسرة علیه الزم و هو عند الله الوم(6)؛ قرآن را فرا گیرید كه آن نیكوترین سخن است و به فهم عمیق آن دست یابید كه آن مایه خرمى دلهاست و از نور آن شفا بجویید كه آن شفاى بیماریهاى روحى است و آن را نیكو تلاوت كنید كه سودمندترین قصه هاست و كسى كه به علم خویش عمل نكند، همانند نادان سرگردانى است كه به هوش نمى گراید و چون عالم است ، حجت بر او گرانتر و حسرت او افزونتر و ملامت او در پیشگاه خداى سبحان بیشتر است .
مراد از تفقه (تفقهوا) در قرآن كریم و روایات اهل بیت طهارت (علیهم السلام)، آشنایى با فقه مصطلح كه در مقابل كلام و فلسفه قرار دارد، نیست ؛ همان گونه كه واژه حكمت در قرآن و روایات ، حكمت مصطلح ، یعنى فلسفه نیست ، بلكه بر فراگیرى معارف اصول دین و معارف عقلى نیز فقه اطلاق مى گردد و فهمیدن احكام حرام و حلال الهى نیز حكمت نامیده مى شود . پس فقه كه عبارت از فراگیرى عمیق است به معناى مطلق آگاهى به معارف دین است و به معناى اصطلاحى آن نیست و گرنه لازم مى آید كه تنها یك سیزدهم قرآن كه آیات الاحكام و مربوط به فروع فقه مصطلح است ؛ داراى فقه باشد و مراد از تفقه در قرآن معرفت خصوص ‍ همان مقدار اندك باشد؛ در حالى كه تمامى قرآن فقه است . البته اگر مسائل حقوقى ، سیاسى ، اجتماعى و مدنى را جزو فقه بدانیم ، آیات فقهى رقم بیشترى پیدا مى كند .
از قرار گرفتن شفا در نور قرآن (و استشفوا بنوره ) بر مى آید كه جهل به قرآن نیز مانند به كار نبستن آن ، بیمارى است ؛ جهل مانند رذایل اخلاقى دیگر، از بیماریهاى قلبى است و قرآن كریم شفاى این دردهاست : و ننزل من القران ما هو شفا(7) شفا لما فى الصدور  (8)

وبلاگ شهر قرآنی - Www.QoranCity.MihanBlog.Com

مراد از قلب در قرآن ، همان لطیفه الهى ، یعنى روح است ، نه عضو گرداننده خون در بدن . سلامت و بیمارى قلب جسمانى انسان ، در محدوده دانش ‍ پزشكى است و ارتباطى با سلامت و بیمارى قلب روحانى ندارد؛ ممكن است انسانى از سلامت كامل قلب جسمانى برخوردار باشد، اما نتواند نگاه خود را در برابر نامحرم مهار كند و در نتیجه قلب روحانى او بیمار باشد: فلا تخضعن بالقول فیطمع الذى فى قلبه مرض (9)همچنین كسى كه گرایشهاى نارواى سیاسى دارد بیمار دل است ، گرچه از نظر طب مادى ، قلبى سالم داشته باشد: فترى الذین فى قلوبهم مرض یسارعون فیهم  (10)
قرآن كریم در كلام حضرت امیرالمؤ منین (علیه السلام ) به عنوان احسن الحدیث و انفع القصص معرفى و به نیكو تلاوت كردن آن ، سفارش ‍ شده است . مراد از تلاوت نیكو، تنها آهنگ خوب نیست . فهم درست قرآن و عمل به آن نیز از مدارج تلاوت نیكوست ؛ زیرا امیرالمؤ منین (علیه السلام ) در ادامه سخن خود مى فرماید: عالم بى عمل همانند جاهل سرگردانى است كه از جهل خود به هوش نمى گراید و علم حجتى علیه عالم بى عمل و مایه حسرت و ملامت او نزد خداى سبحان خواهد بود . البته ترتیل و شمرده و با تاءنى تلاوت كردن و حدود تجوید را رعایت كردن ، فیض خاصتلاوت نیكو را به همراه دارد .
12- دریاى بى كران معرفت  
همچنین امیرالمؤ منین (علیه السلام ) مى فرماید: ثم اءنزل علیه الكتاب نورا لا تطفاء و سراجا لا یخبو توقده و بحرا لا یدرك قعره و منهاجا لا یضل نهجه و شعاعا لا یظلم ضوئه ... جعله الله ریا لعطش العلماء و ربیعا لقلوب الفقهاء و محاج لطرق الصلحاء و دواء لیس بعده داء و نورا لیس معه ظلمة و حبلا وثیقا عروته و معقلا منیعا ذروته (11)؛ خداى سبحان كتابى آسمانى بر پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله و سلم فرو فرستاد و آن ، نورى است كه خاموشى ندارد و چراغى است كه افروختگى آن زوال ناپذیر است و دریایى ژرف است كه قعر آن به چنگ ادراك آدمى (بشر عادى ) نمى افتد و راهى است كه در آن گمراهى نیست و شعاعى است كه روشنى آن تیرگى نگیرد ... خداوند آن را فرونشاننده تشنگى علمى دانشمندان و خرمى دلهاى فقیهان و راه روشن سالكان صالح قرار داد . قرآن كریم دارویى است كه پس از آن ، بیمارى نمى ماند و نورى است كه هیچ گونه تیرگى در آن نیست و ریسمانى است كه دستگیره آن مطمئن و پناهگاهى است كه قله بلند آن مانع دشمن است .
13- یگانه عامل توانگرى  
پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله و سلم مى فرماید: القرآن غنى لا غنى دونه و لا فقر بعده(12)؛ قرآن مایه توانگرى است كه جز در آن توانگرى یافت نشود و هیچ فقرى نیز پس از آن نیست . همچنین آن حضرت مى فرماید: من قراء القرآن فراى ان احدا اعطى افضل مما اعطى فقد حقر ما عظمه الله و عظم ما حقره الله (13)؛ كسى كه قرآن تلاوت كند و آنگاه بپندارد بهره دیگران از او بیشتر است ، او آنچه را خدا بزرگ شمرده قرآن حقیر پنداشته و آنچه را خدا حقیر دانسته (دنیا) او بزرگ پنداشته است .
نیز مى فرماید: لا ینبغى لحامل القرآن ان یظن احدا اعطى افضل مما اعطى لانه لو ملك الدنیا باءسرها لكان القرآن افضل مما ملكه(14)؛ براى حاملان قرآن سزاوار نیست كه بهره دیگران را برتر از بهره قرآنى بدانند؛ زیرا اگر آدمى مالك سراسر گیتى نیز باشد، قرآن بر هر چه دارد برتر است .

پی نوشتها:
1- همان ، ص 21 .
2- سوره انبیاء، آیه 68 .
3- سوره صافات ، آیه 97 .
4- بحار، ج 68، ص 156 .
5- جامع اءحادیث الشیعه ، ج 15، ص 24 .
6- نهج البلاغه ، خطبه 110، بند 6 .
7- سوره اسراء، آیه 82 .
8- سوره یونس ، آیه 57 .
9- سوره احزاب ، آیه 32 .
10- سوره مائده ، آیه 52 .
11- نهج البلاغه ، خطبه 198، بند 25 .
12- جامع احادیث الشیعه ، ج 15، ص 7 .
13- همان ، ص 16 .
14- جامع احادیث الشیعه ، ج 15، ص 26 .

منبع: كتاب تسنیم تفسیر قرآن كریم ، جلد اول؛ مؤلف آیة الله جوادى آملى




طبقه بندی: قرآن و اهل بیت،
برچسب ها: اوصاف قرآن، قرآن در كلام اهل بیت،
[ یکشنبه 13 شهریور 1390 ] [ 12:55 ب.ظ ]
نظرات
دانشنامه قرآنی
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
بازدید این ماه : نفر
حمایت می كنیم